kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Estalien gradora / Joxe Austin Arrieta / Txalaparta, 2016

Etiketaz haraindikoa Iker Zaldua / Gara, 2016-11-12

Badira aste zenbait kaleratu zela eta badira zenbait hilabete Txalapartak argitaratzea erabaki zuela. Oraindik ez dut oihartzun bortitzegirik entzun, baina emango du zeresana, eman behar luke, liburuak.

Txalapartak ez omen zuen argitaratu behar, ez omen du poesia argitaratzen, bada, to! hogei urtez idatzitako poemen antologia aurrez aurre (esango luke zain dagoenak). Halaxe baita, Joxe Auxtin Arrieta ez da bizikletatik jaitsi, isilean aritu da tiraka, eta bat-batean erasoa jo du, poema berri eta zaharragoak jaso ditu eta antologia bat egin du.

Baina poesia-liburua al da? hala dio Head Quarter-aren aginduak: “Zoazte. Literaturarik ez./ Hau poesia da. Behar du izan./ Hartzidura radarrez kontrolatua…”. Poesiaren aldeko defentsa hori muinean aurkituko dugu lerroz lerro: “Satelite ez, meteorito behar baitu izan hitz poetikoak, hitz lau latz nahiz leun ororen eguratsaren urratzaile, ateko eta barneko mundu bien artean…”. Bai, azalpen narratiboak poesiaren inguruan eta, are, nonbait irakurri dut liburuaren katalogazioan “euskarazko narrazioa”. Definizio horri ez diot egurrik emango, Niketz eta Edgar elkarrizketa narratiboan ari baitira liburu osoan zehar, bi pertsonaia antologiaren balizak ipintzen. Egia da, ordea, narrazio poetikoa dela sarritan, eta egia da poesia gordinak ikus daitezkeela han-hemen, Arrietarenak berarenak eta beste askorenak (Estankona, Ballester, Borda, Gandiaga eta abar luze bat); ez da ez bizikletatik jaitsi, zinez.

Agian, ez genuke zein etiketa jarri erabakitzen denbora alferrik galdu behar. Argi dago literatura-lan mardula dela, euskal literatura-lan aberatsa. Narrazioa eta poesia menderatzen eta uztartzen (zergatik ez) dituen idazle baten aurrean gaude. Uztardura horren emaitza litzateke “Estalien Gradora”, liburu konplexua agian irakurle ez trebatuarentzat, etenaldiak egitea eskatzen baitu, gogoeta egitea aurrera jarraitu aurretik, esaldiak aztertzea irakurri ondoren, esanahia (eta gu) bidean galtzea nahi ez badugu.

Irizpide horri jarraituz gero, gozatu egingo dugu narrazio poetikoarekin edo poesia narratiboarekin (axola?); gozatu egingo dugu hitz-joko bihurri eta ugariekin eta sabela beteta irtengo gara, antologiaren eremu honetatik. Ez bada tematu zein etiketa ipini ebazten, irakurri eta gozatu, hau euskal literatura gordina da eta, kanpamentu nomada unibertsoan.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak