kritiken hemeroteka

7.507 kritika

Azken kritikak

« | »

Sumisioa / Michel Houellebecq (Gerardo Markuleta) / Meettok, 2015

Paranoia sentibera Hasier Rekondo / Berria, 2016-02-07

Aurreko iruzkinean aipatu nuen gisara, literaturan aurreiritziak ez dira batere gomendagarriak, berdin dio irakurleak zein idazleak izan aurreiritzien protagonista. Michel Houellebecq-ek (Reunion Irla, Frantzia, 1956) beti jorratu du bizitzan zein literaturan ortodoxia eta zuzenketa politikotik at dagoen eremu zirraragarri bezain labainkorra. Ferdinand Celine-rekin alderatu badute ere, oso urrun dago bere satira Gauaren muturrerako bidaia-ren egilearen transzendentzia xedeaz, eta umoreak ere urruntzen ditu.

Sumisioa (Meettok, 2015) azken eleberriak, Gerardo Markuletak enkarguz ondo baino hobeto itzulia, edizioari hitzaurre landu bat falta zaion arren, bazterrak astindu zituen bere herrialdean lurrikara mediatikoa sortuz, Frantzian 2017an eman litekeen hipotesi politiko baten haritik tiraka: ustezko alderdi moderatu islamista batek boterea eskuratzea, eskuin-ezkerreko alderdien laguntzaz, Front National-a gelditzeko azken saiakera gisa.

Hipotesiaren betetze mailaz haraindi, ezin zaio ukatu Houellebecq-i nobela erakargarriak, miseriez trufatutako ukituekin, ontzeko duen trebezia ikaragarria. “Nahasi egiten ninduen, eta apur bat higuindu, historia politikoak oraindik eragina eduki ahal izateak nire bizitzan”, dio Houellebecq-en alter-egoa ere den protagonistak (J.K. Huysmans XIX. mendeko idazle frantziarraren gaineko tesia idatzi ondoren, Sorbona III. Unibertsitatean irakasle), eta esaldi hori guztiz kontraesankorra lirudike, egilearen beste ezaugarri nagusietako bat bestalde, politikak eta politika-fikzioak bilbadura narratibo ezin erakargarriagoak ehuntzen baititu, Houellebecq misantropoaren lumaren irudimenerako ahalmenari esker.

Nobelak erritmo bizia bezain kaotikoa agertzen du: Houellebecq-ek aise apurtzen ditu literaturaren konbentzionalismo nagusiak, maisutasunez eta zabarkeriaz apurtu ere; bitxia egiten da nobelan agertu lehen deskribapen zehatzak protagonistak youporn kanal pornoan ikusitako bideoen gainekoak izatea, aurretiaz Huysmans-en gaineko ohar literarioak eta protagonistaren gainbehera moralaren gaineko hausnarketak gailendu direnean. Sexuaren gaineko erreferentziak ez dira faltako, emakumeak tratatzeko moduak arras zabarrak dira, konplexuak uxatzeko gisa erabili arren, sexuaren ezintasunak miseria morala eragingo dio protagonistari.

Frantzia gerra zibilaren atarian bizi da Houllebecq-en nobelan; egileak argiro ultra-eskuinarekin bat egiten duen seinaletzat jo dute nobela, islamaren mamuaren arriskuaz ohartaraziko bailuke, inorekin ezkontzen ez den Houellebecq-en hipotesia Front National-arekin bat bailetorke. Alta, oso urruti dago irakurketa hori, ene ustez, nobelak adierazi nahi duenarekin, alegia, satirak bakarrik salbatu gaitzakeela ezberdinari diogun beldurraren ondorioez. “Nire artikuluak argiak ziren, zorrotzak, distiratsuak; estimatu egiten zituzten, are gehiago sekula ez nintzelako datarekin atzeratzen. Baina nahikoa al zen hura bizitza bat justifikatzeko? Eta zer beharrizan dauka bizitza batek justifikatzeko?”, dio protagonistak. Azken finean, Houellebecq-ek, pornoaz asetzen ez den gizaki sentibera nonbait, historiaren eromenaren aurka konponbide pertsonalak bakarrik geratzen zaizkigula gogoratu nahi du. Finean, islama irtenbide pertsonal gisa aukeratzen duen bere protagonistak bezala. Baina berdin aukeratu dezake kristautasuna, ala pornoa. Bizitzari dion beldur existentzialari aurre egiteko berdin baitira politika, literatura zein pornografia, tresna hutsak.

Azken kritikak

Gernika 81
Xabier Soubelet

Amaia Serrano Mariezkurrena

Moskito
Igor Estankona

Aiora Sampedro

Amua
Aritz Gorrotxategi

Joannes Jauregi

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Alaitz Andreu

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak