kritiken hemeroteka

7.399 kritika

Azken kritikak

« | »

14 / Jean Echenoz (Gerardo Markuleta) / Meettok, 2014

14ko Gerra Javier Rojo / El Correo, 2014-08-23

Azken urte hauetan Jean Echenoz idazle frantziarra euskal irakurleen artean nahiko ezaguna bihurtu da. Oraingo honetan “14″ izenburua duen nobelarekin agertu zaigu. Idazleak, mendeurrena aprobetxatuta, Lehenengo Mundu Gerrari buruzko ikuspegi berezia eskaintzen digu hemen. Bertan kontatzen zaigu bost lagun gerlara nola doazen, hango zurrunbiloak bultzatuta eta nora doazen inolako kontzientzia argirik izan gabe. Eta gizon hauek gerlara doazen bitartean, emakume bat itxaroten geratzen da. Kontakizuna aurrera eramateko idazleak horietako batengan jartzen du arreta: Anthime izenekoa izango da nobela honetako protagonista. Nolabaiteko protagonista honengan fokalizatzen da narrazioa baina, egia esan, bizirauteaz gain berak ez du balentria handirik egiten, gertakariak pairatzea tokatu zaien pertsonaia horietako bat da-eta. Dena dela, Anthime ardatza delarik eramaten du aurrera idazleak kontakizuna.

Echenozen beste liburu batzuk irakurri dituenak berehala topatuko ditu idazle honen langintza definitzen duten ezaugarriak. Idazleak azalean dagoena kontatzeko duen joera nabarmena gertatuko zaio. Ez da pertsonaien izaeran sakontzen, hauek egiten dituztenak azaltzen ditu baina garrantzirik ez dute xehetasunak eskaintzen ariko balitz bezala. Eskema hutsak dira, gertakarien kontaketa egiteko derrigorrezko osagaiak. Gertakariak, orokorrak, beraiengan ejenplifikatzen dira, besterik gabe. Milioika hildako sortu dituen tragedia baten aurrean gaude baina idazlearen eskuetan tragedia horrek anekdota bildumaren itxura hartzen du. Baina Echenozek jarrera horrekin lortzen duen efektua bitxia da. Anekdotak kontatzen dituelarik, gertakari tragikoen azaleko irudia eskaintzen duelarik, tragediari erretorika guztia kendu eta inolako apaingarririk gabe aurkezten du. Tragedia bere hustasun osoan jartzen zaigu begi aurrean. Halako gertakari handien aurrean norbanakoari jazotzen zaiona anekdota txiki bat besterik ez da izango… baina, bestalde, garrantzia duen bakarra, bestaldetik, garrantzia duen bakarra.

Azken kritikak

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak