kritiken hemeroteka

7.408 kritika

Azken kritikak

« | »

Urtebetetze festa / Castillo Suarez / Elkar, 2012

Zaurietatik arnas hartzen Jose Luis Padron / Bilbao, 2013-01

Bilbao berripaper eredugarri hau 25. mendeurrena ospatzen ari zela, Castillo Suarezen azken poesia lana iritsi zitzaigun: Urtebetetze festa (Elkar, 2012). Ospakizuna eta euskal poesiaren berriena ezin egokiago lotzeko.

Castillo Suarezek ez ditu inoiz ezpainak margotzen, eta ezpainbarra bat da liburuko azalaren irudia. Kontraesan estetikoa dirudi, baina gelditasunetik ateratzen gaituzten gogo-aldartearen mugimenduen multzoan sartuko nuke bitxitasuna: bizitza gauza polita ez dela ondo ikasi duenaren bizipoz adimentsu eta ironikoaren adierazpen ederra. Eta poema bilduma osoa dago bizitzarekin mugimenduan.

Ez dugu poesiatzat ulertzen dugun lerro etena topatuko, ez dute olerkiaren egitura hori, baizik eta prosazko egitura, Souvenir liburuan erabili zuen moldean. Eta tartekatuta, bi lerroko poemak: horiek harritu naute gehien, haragia latigoarekin jotzen denean bezala idatzita. Hauxe, adibidez: “Beti dago maitasuna baino okerragoa den zerbait:/ biharamuna”. Baina gainontzeko testuetan ere baditu ideien eta irudien arteko loturak, euskaraz originalean irakurri ahal izateak poza berezia ematen dutenak, meritu eta maila handikoak.

Poesia irakurtzen du asko Castillok, eta Yolanda Castaños galiziarraren aipuak abiapuntua ematen dio, baina bere egungo unibertso literarioa osatzen duten beste hainbat aipu ere sinatzen dituzte Iñigo Aranbarrik, Xabier Gantzarainek, Elena Medelek eta Kerobiak. Bakardadeari buruzko aipuak, bakardadeari buruzko liburua ere den aldetik.

Bakardadea, bakardadetik datozen ametsak, ahaztura/oroimena eta utopia, horiek aipa daitezke gai nagusien artean. Gorputzaz ere idazten du. Eta keinu batzuk egon badauden arren, gai politikoak alde batera utzi ditu, eta, horrek, nire ustez, interesgarriago egiten du bere ahots poetikoa. Nitasunetik idatzitako poemak ahaztu, eta bigarren pertsona eta hirugarren pertsona batean jarri du fokua. Idatzitakoaz hitz egitea nahiago du Castillok, bere buruaz hitz egitea baino.

“Aireportutan daude emakumerik ederrenak” esaten du poemetako batean. Euskal poesian ere bai.

Dena den, kasu handirik ez egin hemen esandakoei, zaletasun berriaz irakurtzekoa baita Castillorena, liburuari buruz besteek zer esango zain egon ordez, norberak jabetzea merezi duten horietakoa. Hori da Urtebetetze festa liburuaren mesedetan esan nahi dudan gauzarik garrantzitsuena.

Azken kritikak

Afrikanerrak
Eneko Barberena

Joannes Jauregi

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Aiora Sampedro

Urre urdinaren lurrina
Jurgi Kintana

Aritz Galarraga

Zeldak
Elena Olave

Alex Uriarte

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Iratxe Esparza

Iturria
Unai Elorriaga

Javier Rojo

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

Hasier Rekondo

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Javier Rojo

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Artxiboa

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Hedabideak