kritiken hemeroteka

7.810 kritika

Azken kritikak

« | »

Urtebetetze festa / Castillo Suarez / Elkar, 2012

Zaurietatik arnas hartzen Jose Luis Padron / Bilbao, 2013-01

Bilbao berripaper eredugarri hau 25. mendeurrena ospatzen ari zela, Castillo Suarezen azken poesia lana iritsi zitzaigun: Urtebetetze festa (Elkar, 2012). Ospakizuna eta euskal poesiaren berriena ezin egokiago lotzeko.

Castillo Suarezek ez ditu inoiz ezpainak margotzen, eta ezpainbarra bat da liburuko azalaren irudia. Kontraesan estetikoa dirudi, baina gelditasunetik ateratzen gaituzten gogo-aldartearen mugimenduen multzoan sartuko nuke bitxitasuna: bizitza gauza polita ez dela ondo ikasi duenaren bizipoz adimentsu eta ironikoaren adierazpen ederra. Eta poema bilduma osoa dago bizitzarekin mugimenduan.

Ez dugu poesiatzat ulertzen dugun lerro etena topatuko, ez dute olerkiaren egitura hori, baizik eta prosazko egitura, Souvenir liburuan erabili zuen moldean. Eta tartekatuta, bi lerroko poemak: horiek harritu naute gehien, haragia latigoarekin jotzen denean bezala idatzita. Hauxe, adibidez: “Beti dago maitasuna baino okerragoa den zerbait:/ biharamuna”. Baina gainontzeko testuetan ere baditu ideien eta irudien arteko loturak, euskaraz originalean irakurri ahal izateak poza berezia ematen dutenak, meritu eta maila handikoak.

Poesia irakurtzen du asko Castillok, eta Yolanda Castaños galiziarraren aipuak abiapuntua ematen dio, baina bere egungo unibertso literarioa osatzen duten beste hainbat aipu ere sinatzen dituzte Iñigo Aranbarrik, Xabier Gantzarainek, Elena Medelek eta Kerobiak. Bakardadeari buruzko aipuak, bakardadeari buruzko liburua ere den aldetik.

Bakardadea, bakardadetik datozen ametsak, ahaztura/oroimena eta utopia, horiek aipa daitezke gai nagusien artean. Gorputzaz ere idazten du. Eta keinu batzuk egon badauden arren, gai politikoak alde batera utzi ditu, eta, horrek, nire ustez, interesgarriago egiten du bere ahots poetikoa. Nitasunetik idatzitako poemak ahaztu, eta bigarren pertsona eta hirugarren pertsona batean jarri du fokua. Idatzitakoaz hitz egitea nahiago du Castillok, bere buruaz hitz egitea baino.

“Aireportutan daude emakumerik ederrenak” esaten du poemetako batean. Euskal poesian ere bai.

Dena den, kasu handirik ez egin hemen esandakoei, zaletasun berriaz irakurtzekoa baita Castillorena, liburuari buruz besteek zer esango zain egon ordez, norberak jabetzea merezi duten horietakoa. Hori da Urtebetetze festa liburuaren mesedetan esan nahi dudan gauzarik garrantzitsuena.

Azken kritikak

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

Mikel Asurmendi

Lazunak azkazaletan
Oihana Arana

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Aiora Sampedro

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Nagore Fernandez

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Hasier Rekondo

Jende likidoa
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

Nuria Cano

Borroka armatua Euskadin
Emilio Lopez Adan

Mikel Asurmendi

Familiaren lexikoa
Natalia Ginzburg

Irati Majuelo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Paloma Rodriguez-Miñambres

Jende likidoa
Nerea Arrien

Nagore Fernandez

Ni eta Gu. Zazpigarren uhina
Pako Aristi

Aiora Sampedro

Isiltasunaren ildoetan
Amaia Iturbide

Igor Estankona

Olivetti
Aitziber Etxeberria

Iban Lantxo

Artxiboa

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Hedabideak