susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Literaturaren barruan | Urte berrirako asmo zintzoa »

Urtebetetze festa / Castillo Suarez / Elkar, 2012

Zaurietatik arnas hartzen Jose Luis Padron / Bilbao, 2013-01

Bilbao berripaper eredugarri hau 25. mendeurrena ospatzen ari zela, Castillo Suarezen azken poesia lana iritsi zitzaigun: Urtebetetze festa (Elkar, 2012). Ospakizuna eta euskal poesiaren berriena ezin egokiago lotzeko.

Castillo Suarezek ez ditu inoiz ezpainak margotzen, eta ezpainbarra bat da liburuko azalaren irudia. Kontraesan estetikoa dirudi, baina gelditasunetik ateratzen gaituzten gogo-aldartearen mugimenduen multzoan sartuko nuke bitxitasuna: bizitza gauza polita ez dela ondo ikasi duenaren bizipoz adimentsu eta ironikoaren adierazpen ederra. Eta poema bilduma osoa dago bizitzarekin mugimenduan.

Ez dugu poesiatzat ulertzen dugun lerro etena topatuko, ez dute olerkiaren egitura hori, baizik eta prosazko egitura, Souvenir liburuan erabili zuen moldean. Eta tartekatuta, bi lerroko poemak: horiek harritu naute gehien, haragia latigoarekin jotzen denean bezala idatzita. Hauxe, adibidez: “Beti dago maitasuna baino okerragoa den zerbait:/ biharamuna”. Baina gainontzeko testuetan ere baditu ideien eta irudien arteko loturak, euskaraz originalean irakurri ahal izateak poza berezia ematen dutenak, meritu eta maila handikoak.

Poesia irakurtzen du asko Castillok, eta Yolanda Castaños galiziarraren aipuak abiapuntua ematen dio, baina bere egungo unibertso literarioa osatzen duten beste hainbat aipu ere sinatzen dituzte Iñigo Aranbarrik, Xabier Gantzarainek, Elena Medelek eta Kerobiak. Bakardadeari buruzko aipuak, bakardadeari buruzko liburua ere den aldetik.

Bakardadea, bakardadetik datozen ametsak, ahaztura/oroimena eta utopia, horiek aipa daitezke gai nagusien artean. Gorputzaz ere idazten du. Eta keinu batzuk egon badauden arren, gai politikoak alde batera utzi ditu, eta, horrek, nire ustez, interesgarriago egiten du bere ahots poetikoa. Nitasunetik idatzitako poemak ahaztu, eta bigarren pertsona eta hirugarren pertsona batean jarri du fokua. Idatzitakoaz hitz egitea nahiago du Castillok, bere buruaz hitz egitea baino.

“Aireportutan daude emakumerik ederrenak” esaten du poemetako batean. Euskal poesian ere bai.

Dena den, kasu handirik ez egin hemen esandakoei, zaletasun berriaz irakurtzekoa baita Castillorena, liburuari buruz besteek zer esango zain egon ordez, norberak jabetzea merezi duten horietakoa. Hori da Urtebetetze festa liburuaren mesedetan esan nahi dudan gauzarik garrantzitsuena.