kritiken hemeroteka

8.350 kritika

« | »

Zure bila itsasoa bidaliko dut / José Luis Padrón / Bermingham, 2002

Metaforaduna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-07-21

Euskal poesiak, uste dut, une gozo horietako bat bizi duela, hamar urtean behin gertatzen den une gozo, atsegin eta sormen handikoa hain zuzen. Poeta gazte asko iritsi da poesiara, ondo armaturik gainera (ez dezala inork armarena zuzeneko zentzuan har, metafora baita, alegia batetik besterainoko garraioa), poesiaren tresnaz eta baliabidez ondo zamaturik era berean, poesiari buruzko ezagutza handi eta oparoz, baiki. José Luis Padrón poeta horietako bat da. Gaztea da, baina ez du lotsarik (ez gazte izateaz, ez poeta izateaz ere); gaztea da, baina zaharren galderak egiten hasia da aspaldidanik. Duela gutxi filosofo adineko batek aitortu zidan gaztetasunetik zahartzarora dagoen aldea erantzunak ematetik galderak egitera dagoen hura eta bera zela. Gaztea, izan ere, erantzun eske ibiltzen da, zaharra, galdera bila. José Luisek, liburu honetan, itsasoa bidali digu gure bila, alegia poesia bidali digu gure artera, gizartera; poesia barnetik sortua, poesia antzinako eta hala ere gaurkoa, poesia betikoa, José Luisen poemen oinarrian dagoena metafora baita, iruditik hitzera garraio doana. Metaforak ematen dio arnasa poema liburuari, metafora da poemek beren burua azaltzeko aurkitu duten soineko jostalaria. Metaforaz metafora poesiak bere bidea egiten du, bide zail eta nekea, bide mindua. José Luis, bere eta besteen minaren bozeramale bihurturik, minaren ordezkari kasik eginik, mina dakar poemotara, nola gerlariek gudu anker eta izugarrietatik odola dakarten ezpatetan eta lainoa bihotzetan. Horregatik, diot, poemen ebakiera hori, lerroz lerrokoa, esaldi bakoitzean dena amaituko balitz bezala, esaldi bakoitzean dena esatea posible balitz bezala.

Baina minaren ifrentzua poza da, eta nahikoa zaio poetari metafora hegan jartzea, urretxindorraren modura hego txikika bada ere, lehen mina zegoen tokian orain poza azaltzeko. Metafora zerua baita, eta han irudiak antzaldatu egiten dira; batzuk hitz, eta besteak hodei bihurturik.

Azken kritikak

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

...eta gauetik, euria
Fertxu Izquierdo

Nagore Fernandez

Nekropolia
Boris Pahor

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak