« Hamaseigarrenean, aidanez | Hamabi (edo hamahiru) ohar “Atzerri”-ren inguruan »
Damutzen ez direnak / Itxaso Araque / Elkar, 2012
Ilusioen galeraz Javier Rojo / El Diario Vasco, 2013-01-04
Itxaso Araque Barriuso deitzen da azken hilabeteotan euskal literaturaren munduan nobela bat besapean agertu zaigun idazle berri hau. Eta kasu honetan adina idazlearen aldeko ezaugarria denez, esan behar da gaztea dela, baita gure estandarretarako ere, 1988.ean jaioa baita. Nobelak Damutzen ez direnak izenburua du. Bertan, hiru istorio desberdin kontatzen dira, txandaka, eta inpresioa dut hiru istorio horiekin belaunaldi bateko jendearen bizitzetan arakatu nahi izan duela idazleak, zeren istorioen protagonistak hogeita hamar urteren bueltan baitabiltza eta antzeko esperientzia bitalak izan baitituzte.
Andreas izena duen arkitekto alemaniarraren istorioa hirugarren pertsonan kontatzen da. Goldman Sachs-en lan egiten duen gizon britainiarrari zuka hitz egiten dio narratzaileak, lekukoaren papera jokatzen duen emaztegai-ohiak. Eta protagonista euskalduna denean lehenengo pertsona izango da agertzen zaiguna. Izan ere, protagonisten hizkuntzek urruntasunean graduazio bat markatzen dute. Nobelan txandakatzen diren hiru istorio hauetan sentimendu berberak nabaritzen dira. Itxuraz, pertsonaiak arrakastatsuak dira edota arrakastaren ertzean kokaturik daude, baina horra heltzeko gauza asko utzi behar izan dituzte bazterrean. Gaztaroko ilusioak adibidez. Behin pertsonaiek mundua alda lezaketela amestu zuten baina azkenean munduak aldatu ditu haiek. Eta gaztaroko ilusioen galerarekin batera, bakardadea dator, pertsonaiek ezintasun nabarmena erakusten baitute harreman egonkorrak mantentzeko. Pertsonaiak Europako eskualde desberdinetatik mugitzen dira, kospolitismoaren itxura emanez nobelari. Baina gertakarien “deslokalizazio” honekin beste gauza bat geratzen da azpimarratuta nire ustez: leku horiek funtsean ez-lekuak dira, harreman afektibo berezi eta sakonik sortzen ez duten pasa-lekuak alegia.
Nobela interesgarria dela uste dut eta, lehen emaitza hau ikusita, aurrerantzean arretaz jarraitu beharko diogu idazle honen ibilbideari.
Zuzi iraxegia
Amaia Alvarez Uria
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
O.ten gaztaroa neurtitzetan
Arnaud Oihenart
Gorka Bereziartua Mitxelena
Ez-izan
Jon K. Sanchez
Aiora Sampedro
Pleibak
Miren Amuriza
Jon Jimenez
Ehun zaldi trostan
Ainhoa Urien
Asier Urkiza
Oroi garen oro
Beatriz Chivite
Nagore Fernandez
Jakintzaren arbola
Pio Baroja
Aritz Galarraga
Antropozenoaren nostalgia
Patxi Iturregi
Hasier Rekondo
Francesco Pasqualeren bosgarren arima
Unai Elorriaga
Mikel Asurmendi
Baden Verboten
Iker Aranberri
Paloma Rodriguez-Miñambres
Ezer ez dago utzi nuen lekuan
Itziar Otegi
Mikel Asurmendi
Dolu-egunerokoa
Roland Barthes
Asier Urkiza
Guardasol gorria
Lutxo Egia
Nagore Fernandez
Zero
Aitor Zuberogoitia
Jon Jimenez