kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Tentazioak / Jasone Osoro / Elkar, 1998

Jasone Osoro, ahots xamur bat gure literaturan Joxean Agirre / Egin, 1998-03-28

Badaude literaturan lehen orrialdetik liluratzen gaituzten ahotsak edo liluratzen ez bagaituzte ere barrena xamurtzen digutenak. Horietakoa da joan den aste honetan bertan Elkarlanean aragitaletxeak aurkeztu duen Jasone Osoro elgoibartar kazetari gaztearen Tentazioak.

Ez dugu esango idazle bat jaio denik edo liburuak gure literatura aspermenetik iratzarriko duenik. Ez da beharbada horrenbesterako. Tentazioak ipuin laburren bilduma da. Ez dago bertan zailtzeko adinako lanik, baina eskua, grazia eta freskura agertzen ditu elgoibartarrak.

Badago adineko irakurleon artean gazteekiko halako mirespen nostalgiko eta paternalismo joera bat. Badago baita gizonezkoon aldetik literatura femeninoarekiko onberatasun ezkuta ezinik ere. Badago debekaturik dugun emakumeen esparru intimora sartzeko atea literaturak zabalduko digun esperantza gorderik ere. Badago baita, beharbada, kanpoko literaturarekiko mimetismoz edo, literatura eskandalubide bihurtzeko gai diren emakumeek gurean ere sortuko diren esperantza bat.

Ez dut uste Osororen liburua gure desio frustratuok asetzera datorkeenik. Beste bide batzuetatik dabil. Berak gauza bat erakutsi du: literatura txukuna egiteko ez dela artifizio handirik behar, baldin eta literatura egiazkoa denean eta berea halakoxea da. Hasberrien freskura du, baina estiloa deskuidatu gabe. Bere estilo xumea da, baina landua, elkarrizketa indartsuak ditu, xamurtasuna darie kontatzen dituen ixtorioei eta etengabe sopresaren faktorearekin jokatzen du. Ingrediente onak dira, ez beharbada literaturan bide berriak egiteko, baina bai literatura irakurterraza egiteko. Erabat “light” dela? Gai topiko samarrak ere tarteka badaudela? Hirugarren ipuina, esate baterako, “Torero, torero” delakoa, txarra dela? “Bederatzi t’erdi” ipuinaren bukaera ez dagoela lortua? Asoziazio errazegiak egiten dituela tarteka? Eta zer axola dio, baldin eta segidan “Ostiral batez” bezalako orrialde eder batzuk idazteko gauza bada.

Gaurko literatura femenino ausartenaren xarmetako bat bertan heroi gizonezkoei tokatzen zaien paper tristea da. Heroi horiek adardunak dira, gizajoak, inpotenteak eta traumaz beteak. Osorok ez du oso garbi paper hori asumitu, baina ikuspuntu horretatik begira egindako ipuinik badu eta maiz emakumeen arteko konfiantza giro bero horretatik mintzo da bera ere gizonezkoei buruz. Eta hori, gutxienik, oso gaurkoa da.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak