kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Zu zara orain txoria / Mikel Etxaburu / Elkar, 2011

Aldarrikapen poetikoa Javier Rojo / El Correo, 2011-04-02

Mikel Etxaburuk poema liburu bat argitaratu berria du, Zu zara orain txoria izenburua duena. Liburua testuinguru oso markatuan izan zen idatzia, eta horren eragina nabarmena da testu osoan. Izan ere, idazleak kartzelan egon den bitartean idatzi ditu bertako poemak eta, gauzak honela, ez da harrigarria izango poema askotan kartzelari buruz egindako erreferentziak agertzea. Edonola ere, hiru zati ditu poema-liburuak: “Ez-lekuak” eta “Leku pribatuak” dira lehenengo bi zatien izenburuak. Hirugarrenean, berriz, bi izenburu agertzen zaizkigu: testuan “Lekuak” soilik ageri da; aurkibidean, ordea, “Leku posibleak” irakurtzen dugu. Espazioari buruz egiten diren erreferentzia hauek askotan erlazio zuzena izaten dute identitatearekin, zeren ematen baitu poetak munduan bere tokia bilatzen duela. Hau da, norbait izatea nonabitekoa izatearekin parekatzen da askotan. Baina lehenengo atalean agertzen zaizkigun poemetan batez ere kartzelaz aritzen delarik, ez-leku bat nekez izan daiteke identitatearen euskarria, identitatea bera arroztasunean oinarritzen ez bada. Beraz, norberaren identitatea ukatzen duen ez-leku batean bilatzen du poetak euskarri afektibo bat, eta hori maitasunean egiten du, “Leku pribatuak” izenburuko atalean agertzen diren poemetan ikus daitekeenez.

Poema hauetan, irudimena lagun, poetak “zu” bat du gogoan, eta honekin bat egitean aurkitzen du ez-lekutik ihes egiteko aukera. Hirugarren ataleko poemetan, poetak etorkizunerako proiekzioa egiten du, lekuaren erreferentzia utopian aurkitzen duelarik. Inon ez dagoen toki hori asmoetan ikus dezakegu, eta hirugarren atal honetan agertzen zaizkigun toki exotikoen aipamenek liluraren ideia ere pizten dute. Beraz, ibilaldi honen amaieran identitatea helburuetan aurkitzen dela adierazten zaigu eta, lehen esandakoa pixka bat aldatuta, norbait izatea toki propio bat amestearekin parekatzen da. Izan ere, hirugarren atal honetan “Mundua ekarri ametsen neurrira” bezalako lerro bat irakur daiteke.

Formaren aldetik poesia hau oso konbentzionala dela esan behar da, egitura paraleloetan eta errepikapenetan oinarritzen baita, bestelako osagai poetiko berezirik gabe. Eta sinbologiari dagokionez, itsasoarekin erlazionatutako arlo semantikoko hitzak agertzen zaizkigu behin eta berriro. Poema liburu honetan aurkezten zaiguna ikusita, idazleak poesia aldarrikapen bihurtu duela esan daiteke.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak