kritiken hemeroteka

7.591 kritika

Azken kritikak

« | »

Zu zara orain txoria / Mikel Etxaburu / Elkar, 2011

Aldarrikapen poetikoa Javier Rojo / El Correo, 2011-04-02

Mikel Etxaburuk poema liburu bat argitaratu berria du, Zu zara orain txoria izenburua duena. Liburua testuinguru oso markatuan izan zen idatzia, eta horren eragina nabarmena da testu osoan. Izan ere, idazleak kartzelan egon den bitartean idatzi ditu bertako poemak eta, gauzak honela, ez da harrigarria izango poema askotan kartzelari buruz egindako erreferentziak agertzea. Edonola ere, hiru zati ditu poema-liburuak: “Ez-lekuak” eta “Leku pribatuak” dira lehenengo bi zatien izenburuak. Hirugarrenean, berriz, bi izenburu agertzen zaizkigu: testuan “Lekuak” soilik ageri da; aurkibidean, ordea, “Leku posibleak” irakurtzen dugu. Espazioari buruz egiten diren erreferentzia hauek askotan erlazio zuzena izaten dute identitatearekin, zeren ematen baitu poetak munduan bere tokia bilatzen duela. Hau da, norbait izatea nonabitekoa izatearekin parekatzen da askotan. Baina lehenengo atalean agertzen zaizkigun poemetan batez ere kartzelaz aritzen delarik, ez-leku bat nekez izan daiteke identitatearen euskarria, identitatea bera arroztasunean oinarritzen ez bada. Beraz, norberaren identitatea ukatzen duen ez-leku batean bilatzen du poetak euskarri afektibo bat, eta hori maitasunean egiten du, “Leku pribatuak” izenburuko atalean agertzen diren poemetan ikus daitekeenez.

Poema hauetan, irudimena lagun, poetak “zu” bat du gogoan, eta honekin bat egitean aurkitzen du ez-lekutik ihes egiteko aukera. Hirugarren ataleko poemetan, poetak etorkizunerako proiekzioa egiten du, lekuaren erreferentzia utopian aurkitzen duelarik. Inon ez dagoen toki hori asmoetan ikus dezakegu, eta hirugarren atal honetan agertzen zaizkigun toki exotikoen aipamenek liluraren ideia ere pizten dute. Beraz, ibilaldi honen amaieran identitatea helburuetan aurkitzen dela adierazten zaigu eta, lehen esandakoa pixka bat aldatuta, norbait izatea toki propio bat amestearekin parekatzen da. Izan ere, hirugarren atal honetan “Mundua ekarri ametsen neurrira” bezalako lerro bat irakur daiteke.

Formaren aldetik poesia hau oso konbentzionala dela esan behar da, egitura paraleloetan eta errepikapenetan oinarritzen baita, bestelako osagai poetiko berezirik gabe. Eta sinbologiari dagokionez, itsasoarekin erlazionatutako arlo semantikoko hitzak agertzen zaizkigu behin eta berriro. Poema liburu honetan aurkezten zaiguna ikusita, idazleak poesia aldarrikapen bihurtu duela esan daiteke.

Azken kritikak

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Hasier Rekondo

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Javier Rojo

Hizlandia
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Mami Lebrun
Kepa Errasti

Javier Rojo

Poesia guztia
Safo

Igor Estankona

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Javier Rojo

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Bakezale gerlari horiek
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Artxiboa

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Hedabideak