kritiken hemeroteka

7.357 kritika

Azken kritikak

« | »

Mundua lo dagoen bitartean / Patxi Zubizarreta / Txalaparta, 2008

Literatura duinaren bilaketan Mikel Asurmendi / Irunero, 2010-08

Mundua milurteko berriarekin batera zeharo aldatu da. Udaldian, mundua —jendea— lo dagoen bitartean, egun-argitan dago. Mundua lo zegoen halako batean, oporraldia hasi berria nuela, Patxi Zubizarretaren Mundua lo dagoen bitartean topatu nuen apalategian. Bi liburu motaren bila nenbilen: obra klasiko bat eta liburu “arin” bat eskuratu nahi nituen. Bigarrena, literaturaren eremura heldu berria den gazteari eskaintzeko.

Liburu piloa aldaratu nituen apalategietan. Irakurriak batzuk, irakurriak eta iruzkinduak bestetzuk, eta labetik atera berriak hainbat. Batetik, Gustave Flaubert-en Madame Bovary apartatu nuen. Lerro hauek izkiriatzean akitzear dudana. Zubizarretaren Mundua lo dagoen bitartean liburuarekin batera apartatu nuen hori ere. Zubizarreta idazle kuttuna dut. Jeans-ak hozkailuan eta Barrikadak nobelen zaporea eta zirrara bihotzean eta gogoan daramatzat.

Egia erran, apalategiak nahasten hasi nintzenean, poesia liburu bat erdi irakurria nuen. Hura ere akitu dut. Zazpi narrazioz osatutako liburuaren erdian ere geratua nintzen aurrera egin ezinik, bada, hura ere akitu dut.

Mundua lo dagoen bitartean irakurtzen hasita, hara, “hauxe duk bilatzen huen liburua” esan nion nire buruari. Egiari zor, irakurtzen hasitakoan liburuak ez zizkidan zapore eta zirrara apartekoak eragin. Liburuko Karlos Fisher protagonista eta irrati- esatariaren hitzak irakurtzean, Beste gu irrati-saioaren Dani Arizala-ren ahotsarekin akordatu nintzen. Irrati-iratzargailua aktibatzen dudanean, saioaren sintoniarekin lokartu izaten naiz ia-ia gauero. Ez dut irrati-saioa gutxietsi nahi horregatik. Ezin dut gutxietsi, ez baitut behin ere saioa ganoraz entzun.

Egia erran, itxaropen handirik gabe jarraitu nuen Zubizarretaren liburuarekin. Egiari zor ere, aurreiritziek betetzen dute gure/nire burua. Bai eguneroko bizitzan eta lanetan, nahiz, kasurako, literaturaz jarduten dugunean.

Liburuaren hainbat pasarte arinak iruditu zitzaizkidan hasieran, beste batzuk bete-betekoak. Istorioa bukatzean Epilogoa zekarrela ohartu nintzen. Epilogoak bete ninduen. Areago, egilearen Gibel solasa ere bazeukan. Irakurketa hastean ez nintzen horretaz jabetu. Liburua akitzean, liburuaren egitasmoaz jabetu nintzen osotoro. Mundua lo dagoen bitartean amaitzean beteago eta osatuago nintzen. Liburua akitu bitartean mundua lo egon zen.

Bistan da, bistan denez, ez gara Madame Bovaryren garaian bizi. Patxi Zubizarreta jabetu da horretaz. Eta horregatik eta bestelakoengatik, bila eta bila ari da. Literatur gazte zuri, irakurle helduago bilakatuko zarenerako, garaian garaiko literatura duina zuri eskaintzeko, Mundua lo dagoen bitartean adina duin.

Azken kritikak

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Joannes Jauregi

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Aiora Sampedro

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak