kritiken hemeroteka

7.851 kritika

Azken kritikak

« | »

Bizi! / Patxi Zabaleta / Pamiela, 2009

Aldarrikapen poetikoak Javier Rojo / El Correo, 2010-03-13

70eko hamarkadan Patxi Zabaletak bi poema liburu eman zituen argitara. Ordudanik, literatur arloan bestelako lanetan aritu bada ere, ez zuen beste poema liburu bat argitaratu, oraingo hau agertu den arte. Hitz bakar bat agertzen da izenburuan, bertan agertzen diren printzipioen aldarrikapentzat har daitekeena: Bizi!

Poemak, bestalde, ez datoz bakarrik, hitzaurre luzea lehenbizi eta poema bakoitzaren aurrean azalpen moduko testu labur bat ere irakur baitaitezke liburu honetan. Liburuan agertzen denaren aldarrikapen nagusia izango balitz bezala ulertu dezakegu izenburua, “aberria ala hil” edota “iraultza ala hil” bezalako aldarrikapen klasikoen aurrean, Zabaletak “aberriagatik bizi” eta “iraultzagatik bizi” proposatzen baitu. Ezin ezkuta daitezke liburu honetan agertzen diren asmo ideologikoak, poesiak ideologia adierazteko lanabesaren funtzioa betetzen baitu Zabaletaren planteamenduan, kezka ideologikoak poesiari suposatzen zaion sentimenduaren adierazpenaren abiapuntuan agertzen baitira.

Kezka ideologiko hauek ildo desberdinetatik jotzen dute, baina bi dira liburuaren ardatzaren tokian ikusten ditugunak. Alde batetik, humanismoa agertzen zaigu. Sustrai erlijiosoetatik abiatuta, humanismo hau ideologia ezkertiarrez jantzita agertzen zaigu, kristautasuna eta marxismoa nolabait bat eginda. Poesiaren forman isla du humanismo hau azaltzeko nahiak, batzuetan poemak irudi erlijiosoz hornituta agertzen baitira, otoitzaren forma hartuta. Humanismo horretan oinarrituta, Patxi Zabaletak munduan marjinatuta daudenen alde jartzen du bere poesia (zein ere den horien marjinazioa). Bigarren ardatza da aberriari buruzko ikuspegi esentzialista. Zabaletak euskal aberriaz hitz egiten baitu askotan bere poemetan, euskal aberria lehengo, oraingo eta geroko euskaldunak harremanetan jartzen dituen haria delarik, denboran zehar zabaltzen den katea osatuz, baina denborak berak katearen esentziaren gainean inolako eraginik eduki gabe.

Azken kritikak

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko
Slavenka Drakulic

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak