kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Xalbadorren barrua" eta "Xalbador pertsularia / Joxe Mari Aranalde / Sendoa, 2001

Pentsamendua bat-bateko bertsotan emana Mikel Asurmendi / Irunero, 2001-12

“Xalbadorren barrua” orain berri plazaraturiko liburua da. “Xalbador pertsularia”, berriz, orain dela bost bat urte gauzatua. Biak osagarriak dira oso, Xalbador pertsonaia ezagutu nahi baduzu. Lehenak biografia kutsua dauka, bigarrenean, berriz, Xalbador beraren obra prima du aztergai egileak: ‘Odolaren mintzoa’ liburu klasikoa.

Joxe Mari Aranaldearekin solastatzeko parada izan dudanez gero, berak esana dakit, ez duela bere burua Xalbadorren biografotzat jotzen. Bere adiskide mina izan zen, ondo ezagutu zuen, baina ez menturaz, Xalbador bertsolaria benetan eta barne-barnetik ezagutzeko adina.

Odolaren mintzoaren mina darama Aranaldek, ausaz. Hots, Xalbador bertsolariak hamaika urte zitueneko eskola utzi izanaren mina. Uste baitu —usteak ustelak izaten dira ere— Xalbador pertsonaia eskolatua izan balitz, goi-mailako pentsalari izatera iritsi zitekeela. Gisa berean, uste du ere Aranaldek, Xalbadorrek goi-mailako eskola jaso izan balu, ez zela izango izan zena, naski.

Nor izan zen Xalbador, ordea? Gaur egun, aldareetara jasoa, santu eta jainkoa azaltzen digute zenbait lekutik. Beste batzuek, berriz, hori entzundakoan bortizki epaitua da Xalbador. Joxe Mari Aranalde minduta azaldu zaigu azken bolada honetan Xalbadorri buruz mintzatu izan denean. Xalbador ez baitzen jainko bat izan, bere hitzetan. Oroz gain, gizon bat izan zen, bere akatsak eta bere bertuteekin. Bere obra da, oroz gain gailentzen dena. Izan ere, ez omen da bertsolaritzaren historian bere mailako bertsolaririk izan. Eta kontua ez omen da, hegoaldeko bertsozaleek ez zutela ulertu izan, iparraldeko bertsozaleak ere ez ziren gauza bere pentsamendua bat-batean jasotzeko.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak