kritiken hemeroteka

7.399 kritika

Azken kritikak

« | »

Xahmaran / Jon Arretxe / Erein, 2009

Profesionala Javier Rojo / El Correo, 2010-02-13

Genero beltzaren barruan kokatu daitekeen beste nobela bat ekarri digu oraingo honetan Jon Arretxek. Xahmaran du izenburua (Asia Erdialdeko izaki mitologiko baten izena), eta liburu honetan Arretxek leku exotikoekiko erakutsi ohi duen zaletasuna agertzen zaigu. Izan ere, argumentua Turkian eta Alemanian kokatu du idazleak. Protagonista, Kawa izeneko gizon gaztea, Turkian bizi den kurdua da. Hiltzaile profesionala da, eta diru apur baten truke betetzen ditu bere mandatuak, inolako kezka etiko edo moralik planteatu gabe. Jendea hiltzen du ezer sentitu gabe, hiltzen duen jendea pertsona ez balira bezala. Mundu gogor batean bizitzea tokatu zaio, eta bere jokabideak mundu gogor horretan duela kausa ematen du. Kurdua izanik, turkiarren errepresioa bizi behar izan du bere familian, eta aita eta senideren bat ere galdu ditu errepresio horretan. Bestalde, bere amarekin bizi da, gurpil-aulkian aurkitzen den emakume bat, burua nahastua duena, eta ez dituena errealitatea eta ametsa bereizten. Kawak inguru guztia aurka duelarik, bizibideak mugatu du bere izaera eta jokabidea, jokabide horretan halako determinismo bat egongo balitz bezala. Baina hiltzaile profesionala izanda ere, plazera ere aurkitzen dio bere lanbideari, patologiaren mugan egon daitekeen modu batean. Halakoa da argumentuaren planteamendua.

Baina, egun batean, hilketa bat enkargatu diote, eta, bere lana egin ondoren, gauzak nahastu egiten zaizkio. Bestelako errealitate batekin egiten du topo, eta konturatzen da, berak egin dituen ekintzen atzean, beste esku bat dagoela, bera kontrolatzen duen botere bat. Hori dela-eta, Alemaniara egin behar du ihes, han bizi den anaia batengana. Alemanian, argumentuaren bigarren lerroarekin topatzen gara, han bizi baitzen anaiaz gain arreba bat ere, Kawa hara doanean, neska dagoeneko hilda egon arren. Arrebaren heriotza argitzen saiatzen da Kawa, eta berriro ere mundu ilun eta ezkutu batekin egiten du topo.

Bizitzaren zirkunstantziek gizajo eta gaizkile bihurtu duten gizaki baten aurrean gaude, eta, inolako etikarik ez zuela zirudienean, pertsonaiak errealitatearen kontzientzia hartzean, ikusiko dugu nolabaiteko jarrera etiko bat aurkezteko gauza dela. Edonola ere, hau guztia gertakarietan ikusten da, narratzailearen aldetik ez baitago inolako komentariorik, nobelan gertakariak baino ez dira kontatzen-eta; hori bai, Arretxek ohikoak dituen zalutasun eta abileziarekin.

Azken kritikak

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak