kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Baina bihotzak dio / Xabier Montoia / Elkar, 2002

Erbesteko historiak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-03-23

Montoiaren liburu hau irakurtzen ari nintzelarik, akordura etorri zitzaidan Javier Egea poetaren hitz hauek: “samurtasuna gorrion ondare da”. Erbesteko historiak, nik entzunda ditudanak behinik behin, samurtasunez beterik baitaude, samurtasunez eta urruti minez, dena esan behar da. Samurtasunak, halakoetan, gainezka egiten du, gero zabaldu egiten da bazterrak mendean hartuz. Erbestean bizi direnek, nik ikusi izan ditudan horiek behinik behin, samurtasunez begiratzen diote munduari, ez baitakite ongi nongoak diren: hango ala hemengo ote zalantza dute. Urruti mina aurkitu dut Montoiaren pertsonaietan. Denek edo ia denek dute buruan, esna ala amets, Euskal Herrira itzultzeko gogoa, eta batzuek lortzen dute. Samurtasuna ipuin batzuetan bakarrik, Halifax Irapuato eta Daytona Beach izenekoetan. Aurrena, elkarrez maitemintzen diren bi emakumeren historia da. Bata euskalduna da, bestea, siziliarra. Baina biak izan zitezkeen euskaldun, edo biak siziliar, edo biak auskaloko. Poliki kontatuta dago, samurtasunez aurkezten ditu emakumeak, eta hasieratik bukaeraraino bihotz zimikoa eragiten duen horietakoa da. Bigarrena ere hunkigarria da, amari ahizpa bat ekartzeko eskatzen dion neskatoarena. Hirugarrena, euskal pilotarien grebari buruzkoa da. Gainerakoetan ez dut halakorik aurkitu. Bi historietan, Paris eta Meotz izenekoetan, sentimendua ere badago, baina beste klase batekoa da: urruti minaz haratago doan zerbait, samina behar bada.

Biek dute zerikusirik “euskal gatazka” deitzen den horrekin. Historia gogorrak dira, baina narrazioak erritmoa du, eta indarra. Gainerakoak, esango nuke, zirriborroak direla gehiago, benetako narrazioak baino. Hasiera eta bukaera, antzekoa ez bada ere, paraleloa delako guztietan. Historietako gaiok, berez politak eta interesgarriak izanik —horrexegatik irakurtzen dira aise—, bestelako formatua merezi zuten. Atzerriko hiri bat aurkezten zaigu, bertan pozik bizi ez diren euskaldun batzuk ere bai; eta bukaeran Euskal Herrira jotzen dute gehienek, edo ahalegintzen dira behintzat Euskal Herrira etortzen. Eskematikoegiak dira.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak