kritiken hemeroteka

7.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Baina bihotzak dio / Xabier Montoia / Elkar, 2002

Erbesteko historiak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-03-23

Montoiaren liburu hau irakurtzen ari nintzelarik, akordura etorri zitzaidan Javier Egea poetaren hitz hauek: “samurtasuna gorrion ondare da”. Erbesteko historiak, nik entzunda ditudanak behinik behin, samurtasunez beterik baitaude, samurtasunez eta urruti minez, dena esan behar da. Samurtasunak, halakoetan, gainezka egiten du, gero zabaldu egiten da bazterrak mendean hartuz. Erbestean bizi direnek, nik ikusi izan ditudan horiek behinik behin, samurtasunez begiratzen diote munduari, ez baitakite ongi nongoak diren: hango ala hemengo ote zalantza dute. Urruti mina aurkitu dut Montoiaren pertsonaietan. Denek edo ia denek dute buruan, esna ala amets, Euskal Herrira itzultzeko gogoa, eta batzuek lortzen dute. Samurtasuna ipuin batzuetan bakarrik, Halifax Irapuato eta Daytona Beach izenekoetan. Aurrena, elkarrez maitemintzen diren bi emakumeren historia da. Bata euskalduna da, bestea, siziliarra. Baina biak izan zitezkeen euskaldun, edo biak siziliar, edo biak auskaloko. Poliki kontatuta dago, samurtasunez aurkezten ditu emakumeak, eta hasieratik bukaeraraino bihotz zimikoa eragiten duen horietakoa da. Bigarrena ere hunkigarria da, amari ahizpa bat ekartzeko eskatzen dion neskatoarena. Hirugarrena, euskal pilotarien grebari buruzkoa da. Gainerakoetan ez dut halakorik aurkitu. Bi historietan, Paris eta Meotz izenekoetan, sentimendua ere badago, baina beste klase batekoa da: urruti minaz haratago doan zerbait, samina behar bada.

Biek dute zerikusirik “euskal gatazka” deitzen den horrekin. Historia gogorrak dira, baina narrazioak erritmoa du, eta indarra. Gainerakoak, esango nuke, zirriborroak direla gehiago, benetako narrazioak baino. Hasiera eta bukaera, antzekoa ez bada ere, paraleloa delako guztietan. Historietako gaiok, berez politak eta interesgarriak izanik —horrexegatik irakurtzen dira aise—, bestelako formatua merezi zuten. Atzerriko hiri bat aurkezten zaigu, bertan pozik bizi ez diren euskaldun batzuk ere bai; eta bukaeran Euskal Herrira jotzen dute gehienek, edo ahalegintzen dira behintzat Euskal Herrira etortzen. Eskematikoegiak dira.

Azken kritikak

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Igor Estankona

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Joannes Jauregi

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Ezra Pound

Igor Estankona

6012
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Peru Iparragirre

Septentrio
Aurelia Arkotxa

Aritz Galarraga

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Javier Rojo

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Aiora Sampedro

Arrotza
Albert Camus

Joannes Jauregi

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Estibalitz Ezkerra

Azala erre
Danele Sarriugarte

Hasier Rekondo

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Javier Rojo

Artxiboa

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Hedabideak