kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Kastilla Zaharreko ipuin zaharrak / Miguel Delibes (Patxi Apalategi) / Hiria, 2002

Bueltan datorren liburu bat Igor Estankona / Deia, 2002-03-22

Banengoen ba ni, noiz edo noiz liburu hau ikusitakoa nintzela. Erdaraz barik euskaraz egiten zitzaidan ezagun titulua. Lagun batengandik jakin dut Baroja argitaletxean aspaldi argitaratutako liburua dela gaur esku artean darabilguna. Antza denez hitzez hitz errespetazen da orduko testua Hiriak dakarkigun honetan, beharrezkoak diren aktualizazioak eginda, noski.

Bueltan datorkigun liburu hau ez da zirraragarri hoietakoa, baina Valladolideko ehiztariak hain gustuko dituen detaile eta zehaztasun geldoekin gozatzen duenik ere badago. Ni hoietakoa izan ez arren, behar bada, darabiltzan gaiengatik ausartu naiz irakurtzera. Nekazal giro berantiar baina era berean osasuntsua deskribatzen du Delibesek liburu honetan. Gaztelako zabalera handian aurkitzen zailak bihurtu diren hainbat ñabardura utzi dizkigu idatziak eta hori, nekazal giroan hazi garenontzat, beti da interesgarria. Hainbat lanabes, esaera, ohitura eta jakintza joan zaizkigu guri ere azken urteetan. Bapatean itzaltzen den kandelak izan ohi dira, azken batean, historiaren kapituluak. Euskal Herritik zein beste edozein lekutatik irakurri arren antzeko zapore gazi-gozoa uzten duen liburu honek omenaldia egiten dio nekazal bizitzari. Atzerantz begira idatzia dago baina errespetuz eta tristura merkerik gabe.

Hori dela eta “Kastilla Zaharreko ipuin zaharrak” hau ez da liburu kostunbrista edo bukolikoa. Badago, noski, halako idealizazio bat, baina Delibesek ez darama itsutasuneraino. Hirien aldean txiki geratu den horren defentsa egiten dela uste dut, behin nekazal giroak ere bere gora-beherak dituela onartu ondoren. Denbora, pazientzia, lasaitasuna, oreka,… halako baloreak jartzen ditu agerian. Kastillako txoko bateko biztanleen balore hoiek dira, hain zuzen, narrazio osoan errepikatzen direnak. Artez esan barik beti presente dauden konstanteak arakatzen ditu idazleak, gertaera sinpleena ere ez baita berdina orduko begi haiekin edo gureekin ikustea.

Obra gailen bat izatera iritsi gabe, asko dira azpimarra daitezkeen aspektuak. Teknikarena da hasiera-hasieratik irakurlea harrapatzen duena. Hiztegi aberats eta ia barrokoa erabiltzen da natura deskribatzeko, baina ez da astuna egiten. Kontraesan horri esker dira pasarte asko benetako argazkiak. Argazkiotan zer ikusten den irakurle bakoitzak esan behar du.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak