kritiken hemeroteka

7.336 kritika

Azken kritikak

« | »

Aulki-jokoa / Uxue Alberdi / Elkar, 2009

Gerrak markatuak Javier Rojo / El Correo, 2009-06-20

Uxue Alberdik literaturaren arloan idazten duen bigarren liburua da Aulki-jokoa izenburua duen nobela hau. Hiru emakumek (Teresa, Martiña eta Eulali) osatzen dute argumentuaren ardatza, eta bi garai zehatzetan biltzen du begirada idazleak: gerra zibilaren garaia eta gaurko garaiarekin identifika daitekeena. Emakumeok, zahartzaroan daudelarik, noizean behin elkartzen dira kafetegi batean, eta oroitzapenez oroitzapen harilkatzen dituzte beren bizitzaren unerik garrantzitsuena izan zen gerra garaia eta orduan gertatutakoak. Euskal literaturak azken urte hauetan harrobi agortezina aurkitu du gerra garaikoen oroitzapenetan eta horren inguruko testuak behin eta berriro agertzen zaizkigu. Dena dela, inpresioa daukat literatur testuek dituzten balioak alde batera utzita, irakurleak nekatzen hasiko direla laster era honetako hainbeste istorio irakurrita. Edonola ere, talde inkontzientean irarrita geratu diren gertakariak dira Gerra Zibilekoak, eta esan liteke euskaldunon talde izaera osatzeko izugarrizko garrantzia izan dutela. Testuinguru horretan sortzen da nobela hau. Nobelako protagonistak neska gazteak zirelarik sufritu zituzten gerraren ondorioak, eta tragediarekin topo egin zuten ezinbestean, halako moldez, non gero neska horiek izango ziren emakumeak markatuta gelditu baitziren betiko. Aspaldiko gorrotoak eta ezin ikusiak era latentean gordeta geratu dira beraien kontzientzietan eta, noizean behin, era nabarmenago edo ezkutuagoan berriro ere azaleratzen dira aspaldiko kontuok. Izan ere, ahaztura ezinezkoa zaie pertsonaiei, eta zenbaitetan ematen du ezin ahazte hori dela beraien benetako tragedia. Bizitzaren azken aldean daude eta izenburuan aipatzen den aulki-joko horretan bezala, gero eta aulki gutxiago geratzen dira beraiek esertzeko moduan, poliki-poliki hiltzen baitoaz, eta heriotzarekin batera beste aulki bat kentzen da jokotik.

Gertakariak kostaldeko herri imajinario batean kokatzen dira, baina herri hori edozein herri izan liteke, pertsonaien tragedia hura belaunaldi oso batena izan baitzen, adineko jendeari entzunda edonor kontura daitekeen bezala.

Bestalde, aipagarriak dira testuan ikusten ditugun narratzaile-aldaketak, teknika horren bidez emakume bakoitzak bere ikuspuntua eskaini baitezake. Liburua batzuetan xamurra da, besteetan gogorra, baina beti interesgarria, idazleak istorioari dagokion tonua aurkitzen asmatu baitu.

Azken kritikak

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Joannes Jauregi

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak