kritiken hemeroteka

7.059 kritika

Azken kritikak

« | »

Aulki-jokoa / Uxue Alberdi / Elkar, 2009

Gerrak markatuak Javier Rojo / El Correo, 2009-06-20

Uxue Alberdik literaturaren arloan idazten duen bigarren liburua da Aulki-jokoa izenburua duen nobela hau. Hiru emakumek (Teresa, Martiña eta Eulali) osatzen dute argumentuaren ardatza, eta bi garai zehatzetan biltzen du begirada idazleak: gerra zibilaren garaia eta gaurko garaiarekin identifika daitekeena. Emakumeok, zahartzaroan daudelarik, noizean behin elkartzen dira kafetegi batean, eta oroitzapenez oroitzapen harilkatzen dituzte beren bizitzaren unerik garrantzitsuena izan zen gerra garaia eta orduan gertatutakoak. Euskal literaturak azken urte hauetan harrobi agortezina aurkitu du gerra garaikoen oroitzapenetan eta horren inguruko testuak behin eta berriro agertzen zaizkigu. Dena dela, inpresioa daukat literatur testuek dituzten balioak alde batera utzita, irakurleak nekatzen hasiko direla laster era honetako hainbeste istorio irakurrita. Edonola ere, talde inkontzientean irarrita geratu diren gertakariak dira Gerra Zibilekoak, eta esan liteke euskaldunon talde izaera osatzeko izugarrizko garrantzia izan dutela. Testuinguru horretan sortzen da nobela hau. Nobelako protagonistak neska gazteak zirelarik sufritu zituzten gerraren ondorioak, eta tragediarekin topo egin zuten ezinbestean, halako moldez, non gero neska horiek izango ziren emakumeak markatuta gelditu baitziren betiko. Aspaldiko gorrotoak eta ezin ikusiak era latentean gordeta geratu dira beraien kontzientzietan eta, noizean behin, era nabarmenago edo ezkutuagoan berriro ere azaleratzen dira aspaldiko kontuok. Izan ere, ahaztura ezinezkoa zaie pertsonaiei, eta zenbaitetan ematen du ezin ahazte hori dela beraien benetako tragedia. Bizitzaren azken aldean daude eta izenburuan aipatzen den aulki-joko horretan bezala, gero eta aulki gutxiago geratzen dira beraiek esertzeko moduan, poliki-poliki hiltzen baitoaz, eta heriotzarekin batera beste aulki bat kentzen da jokotik.

Gertakariak kostaldeko herri imajinario batean kokatzen dira, baina herri hori edozein herri izan liteke, pertsonaien tragedia hura belaunaldi oso batena izan baitzen, adineko jendeari entzunda edonor kontura daitekeen bezala.

Bestalde, aipagarriak dira testuan ikusten ditugun narratzaile-aldaketak, teknika horren bidez emakume bakoitzak bere ikuspuntua eskaini baitezake. Liburua batzuetan xamurra da, besteetan gogorra, baina beti interesgarria, idazleak istorioari dagokion tonua aurkitzen asmatu baitu.

Azken kritikak

Jalgi hadi plazara
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Javier Rojo

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Aiora Sampedro

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Joannes Jauregi

Ileak uretan
Josu Penades

Amaia Serrano Mariezkurrena

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Esparza

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Javier Rojo

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Peru Iparragirre

Artxiboa

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Hedabideak