kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Habitat / Katixa Agirre / Elkar, 2009

Bizilekua gatazka eremu Mikel Ayerbe / Berria, 2009-04-12

Idazle gazteentzako X. Igartza bekaren irabazle izan ostean, Katixa Agirrek Habitat bigarren ipuin-liburua atera du. Proiektu beretik sortutako sei ipuin luzek osatzen dute bilduma eta izenburuak aurreratu bezala, bizilekuaren gaiak lotzen ditu ipuinak euren artean. Etxebizitzarena egungo gure gizarteko arazoetako bat izanik, esan daiteke aukeratutako gaiak baduela halako kutsu oportunista, baina egilearen asmoetako bat egungo garaiei lotutako literatur lana eskaintzea izan den neurrian, ezin bestela izan. Gaurkotasuna helburu izanik, gaurkotasunetik abiatu behar.

Esan bezala, sei narrazioetan etxeak berebiziko garrantzia du. Liburua zabaltzen duen ipuinean bi lagun min aspaldiko partez bietako baten etxean berriro elkartu eta hala-moduzko “Pijama festa” bateko protagonista izango dira. “Guy Fawkes-en traizioa” bigarren narrazioan Terry txikiak amaren etxea utzi eta aita eta bere maitalearen etxe txikiegian pasa beharko du arratsaldea, aitaren maitalearekin, noski. Aldiz, “Jaun eta jabe” narrazio luzeenean Goio eta Garazik hiria utzi eta herritxo bateko etxearen jabetzari egin beharko diote aurre, eta bereziki, bertako bizilagunei. “Bere loa arina da” ipuineko Agate protagonistaren etxean lapurretan egin dute bera lo zegoen bitartean eta orain ezin du gaua bakarrik pasa, amonaren etxean babesa bilatuz. “Hosting” narrazioan, Josuk bi lagunekin konpartitzen duen etxean bakarrik gelditu behar du Gabonetan, lana dela medio. Ezustean garai bateko etxekidearen bisita izango du, eta gaztetako mamuak ere berriro bueltan agertuko zaizkio. “Feng Shui-aren errua” azken ipuinean, Ana etxe saltzaileak marketing taktika bitxi bat eratuko du urbanizazio bateko etxe atxikiak saltzeko, baina gehienetan bezala, gauzak ez dira batek uste bezala aterako.

Liburua irekitzean aipu (tranpa) batekin egingo dugu topo, J. B. Elizanbururen Ikusten duzu goizean olerkiarekin. Baina irudipen antzu bat besterik ez da. Izan ere, Habitat liburuko protagonistak nekez babestuko dira Home, sweet, home! esapide lasaigarriaren atzean, eta era guztietako arazoak ere ongi etorriak izango dira beren etxeetako errepublika independenteetara. Gainera, nahigabeak ez dira etxe barruko lau pareten artean geldituko.

Etxearen gaiaz gain, ordea, autonomoki funtzionatzen duten ipuin horien artean ere bada bestelako azpi-loturarik. Adibidez, ipuin batean zeharka aipatzen diren pertsonaiak protagonista izango dira ondorengo narrazioetan (Josu, Goio eta Garazi pertsonaiak, esaterako). Irakurlearen esku dago azpi-lotura horiek identifikatzea, Agirrek ez baititu narrazioen arteko loturak gehiegi nabarmentzen. Egia da loturak bilatzeak irakurleari jolas egiteko aukera eman liezaiokeela, baina gehienetan jolas bat besterik ez dela deritzot, zenbait azpi-lotura narrazioen garapenaren baitan garrantzi gutxi duten anekdotak direlako. Horrez gain, narrazioek badute bestelako antzekotasunik ere: behin eta berriz protagonista eta antagonistaren aurkaritzan oinarritzen dira gertaera nagusiak (bi lagun minak; umea eta aitaren maitalea; Josu eta Txaber, Agate eta amona…).

Habitat ipuin-bildumako sei gelak bisitatu ondoren, epeletik hotzera bitarteko sentipena izan dudala aitortu behar dut. “Pijama festa” narrazioa iruditu zait biribilena, eta beste ipuinetan, ni neu, pasarte edo zati jakin batzuekin geldituko nintzateke. Ipuinen hasierekin bereziki, nolabaiteko jakin-gosea pizten baitute esaldi labur eta erritmo biziko hasierek. Baina narrazioen bukaeretara iristerako nire irakurraldia jada gainbehera joan da, eta ez dut uste, ipuinen luzera kontuan izanik, arnas gehiago behar dutelako bakarrik izan denik.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak