kritiken hemeroteka

7.279 kritika

Azken kritikak

« | »

Hutsik / Peru Magdalena / Elkar, 2008

Minimalismo poetikoa Javier Rojo / El Correo, 2008-11-29

Hutsik izenburua duen liburu hau Peru Magdalenak idatzitako poema liburua da, testuaren aldetik J. Sarrionaindiak sinatutako hitzaurre batez hornituta datorkiguna. Testuaz gainera, bestalde, idazleak berak egindako marrazki abstraktuak ere aurki ditzake irakurleak. Ekialdeko poesigintzan gertatu ohi dena imitatu nahirik, idazleak poesiari ia hizkuntza osagai guztiak kendu dizkio, arreta osoa naturaren behaketan jarrita. Poesiak, beraz, esaldi sinpleak baino ez dira, batzuetan, itxuraz pentsamendu sakona izan nahi duen paradoxa bat islatzen dutenak. Izan ere, ekialdeko filosofiak (horrela deitzea zilegi bekit, nahiz eta izendapen hori sinekdoke bat baino ez izan) mendebaldera heltzen direnean eta mendebaldeko publikoaren neurriko produktu batean, kasu horretan poesia deitzen den idazlan batean eskaintzen zaizkionean, guztiz itxuraldatuta heltzen dira. New age kutsuko minimalismoa eskaintzen zaigu gehienbat horrelako kasuetan. Izan ere, txertaketa kulturalaren ondorioz, testuaren oinarrian dagoen behaketatik testura bertara igarotzen da garrantzi-gunea, ekialdean bigarren mailakotzat ematen zena (ondoriozko produktua) funtsezkoa baita mendebaldean, prozesuaren kaltean. Ia parodiatzat har daitekeen era sinple batez esateko, mendebaldean poesia definitzen duena hizkuntzaren erabilera berezi bat baino ez delarik, poesiari ia hizkuntzaren osagai guztiak kentzen bazaizkio, definizioz poesiarik gabe gelditzen gara. Horren ordez, meditaziora bultzatu nahi duten esaldi solteak geratzen dira. Mendebaldean, bestalde, diskurtsoa behar dugu, eta hizkuntza-euskarri txikiegia badugu, irakurleak berebiziko saioa egingo du diskurtso hori osatzeko, testuan ments dagoena bere aldetik jarrita.

Peru Magdalenaren poesia joera horren barruan sartuta dago, eta, bere balorazioa egiteko, ezinezkoa da poesia-testuak ekialdean eta mendebaldean duen estatus aldaketa hauek kontuan ez hartzea. Testu poetikoa, bestalde, abangoardien bilakaeraren barruan ere irakur dezakegu. Eta orduan, abangoardien bilakaeraren logikatik begiratuta, obra irekiaren azkenaurreko fasean kokatzen da poesia hau. Hurrengoa, orrialdea zuri uztea izango litzateke, inolako testurik gabe, orrialde zuriaren aurrean irakurleak bere diskurtsoa eraiki dezan, azken finean zuritasun horretan irakurleak ulertu nahi duena besterik aurki ez dezan. Orrialde zuria orduan ispilua izango litzateke.

Azken kritikak

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Aiora Sampedro

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Joannes Jauregi

Paperezko hegazkinak
Lutxo Egia

Amaia Serrano Mariezkurrena

Basa
Miren Amuriza

Iratxe Esparza

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Alex Uriarte

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Igor Estankona

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak