kritiken hemeroteka

8.475 kritika

« | »

Labirintoaren orduak / Amaia Iturbide / Erein, 2008

Leialtasun Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-09-19

Gizon-emakume gutxi ezagutzen ditut, bere lanbideari hain emanak, nola Amaia Iturbide poesiari, emana ez ezik, atxikia ere bai, aspaldidanik. Lanbide du, bizitza bezain, Pavesek baieztatu zuen, eta, bizirik balego, baieztatuko zuen bezala. Lanbide eta bizibide, baina ez dakit ogibide ote zaion, bide guztiak ez baitira gari eta lastozkoák, zùbiak izan badaïtezke ere, batzuetan noski.

Era berean, poesiaren mundu konplexu eta zail honetan, bizitzaren ispilu noski, poeta gutx1 ezagutzen ditut bere oinarrizko ideiei hain leialak zaizkienik, nola Amaia lturbide bereei. Dena oro aldakor baita, horretaz, batzuetan, ohartzen ez bagara ere, edo ohartzeko gogo handírik ez badugu ere. Bagoaz bizibidean zehar, batzuetan arin eta batzuetan azkar, batzuetan haize leunak bultzaturik, besteetan haize zakarrak erasanik.

Baina aurrera doan bidea, atzera doan bera izan arren (Heraklito maisuak erakutsi bezala), ez da berdina. Bidean aurrera doana ez baita bidean atzera doan bera, hala dela sinetsi balezake ere. Amaia Iturbideren bidea, poesian bederen, bide kontzeptuala izan da, orain artean. Errealitateari ihes egin ezinik, errealitatea bera hartu du literatur gai, baina ez azalean hark bere burua erakusten duen moduan, baizik eta sakonean ageri zaigun edo ageri zaigula uste dugún moduan. Sakontasuna, zentzu honetan, ez da lortzen séntimenduak areagotuz, ezta zentzumenak zorroztuz ere, baizik eta errealitateak berak argitzen dituen kontzeptuak azaleratuz eta argituz, gutxi batzuk, dena dela.

Argia da Amaia Iturbideren iturria, Juan Mari Lekuonaren poesian izan zen bezala. Baina argiak bere iluntasuna ekarri ohi du, betidanik. Ez dago bata bestea gabè ukatzerik. Poesia liburuak, Lekuonaren eta Iturbideren arabera, hitzezko eraikinak dira, hitzezko etxeak, non bizi baitaiteke gizonak eta emakumeak, maite dituzten objektuez inguraturik.

Azken kritikak

Zero
Aitor Zuberogoitia

Amaia Alvarez Uria

Oihaneko ipuinak
Horacio Quiroga

Aiora Sampedro

Carvalho Euskadin
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Egurats zabaletako izendaezinak
Rakel Pardo Perez

Jon Jimenez

Antropozenoren nostalgia
Patxi Iturregi

Asier Urkiza

Barrengaizto
Beatrice Salvioni

Nagore Fernandez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lautadako mamua
Xabier Montoia

Aiora Sampedro

Berbelitzen hiztegia
Anjel Lertxundi

Mikel Asurmendi

Haize beltza
Amaiur Epher

Jon Jimenez

Coca-Cola bat zurekin
Beñat Sarasola

Asier Urkiza

Girgileria
Juana Dolores

Nagore Fernandez

Berlin Alerxanderplatz
Alfred Döblin

Aritz Galarraga

Teatro-lanak
Rosvita

Amaia Alvarez Uria

Artxiboa

2025(e)ko martxoa

2025(e)ko otsaila

2025(e)ko urtarrila

2024(e)ko abendua

2024(e)ko azaroa

2024(e)ko urria

2024(e)ko iraila

2024(e)ko abuztua

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

Hedabideak