kritiken hemeroteka

7.497 kritika

Azken kritikak

« | »

Erlojuen mekanika / Jose Luis Otamendi / Susa, 2007

Hitzen mekanika magikoa Jon Kortazar / El País, 2008-04-07

Asko gustatzen zait Jose Luis Otamendiren poesia. 1995. urtean argitaratu zuen Lur bat zure minari. Ondoren bere lanen bilduma etorri zen, eta poesia osoaren antologia XX. mendeko poesia kaiera (2000) eskergarrian. Haietan zehatz gabea zehazteko ahalegina nabari zen, “ni” poetiko galdu baten zantzuak giro gogor batean. Orain, poesiara itzuli zaigu Erlojuen mekanika lanarekin. Otamendiren eskuaren ahalmenetariko bat poema luzeak idazteko dohain berezia da. Beste poeta batzuk porrot egiten duten tokian, berak badu zer esanik eta bere poesiak arnasa handia behar du. Bere arnasak maite ditu paralelotasunak, aukeratzen ditu esaldi pausatuak.

Liburu berriak objektuen xarmarantz egin badu ere esango nuke oraindik badagoela presente lehengo aroetako pertsonaia poetikoa. Aldiaz arduratua, denboraren joanean galduta dagoena, ingurugiro gogorra bizi duena, baina era berean, utopia maite duena, eta materia eta barnea inork ez bezala josten duena: “Geroa asmatzen” ari dena eta “itsasorik ez den lekuan itsasoa ezarri / gorputzik ez dagoenean beroa asmatu / edo ur tanta izan harrien muin idorrean / ez dut uste asmamen hutsez bizitza osa daitekeenik /… / baina / asma ezazu beste jende bat gu baino hobea” (11. or.).

“Hitzezko auzoa” (14. or) eraiki nahian dabilkigu. Baina “gogoeta eta ekintza” dira behin eta berriro gogora ekartzeko hitzak munduaren irainari aurre egiteko, eta artean, esaldia egia bihurtzen zaigu eta errefrauaren antza hartu du poetaren ahotsak. Poema bildumaren sailak desberdinak dira, ordea. Lehen zatian begiradak izadia eta barne izadiak hartu ditu kontutan. Bigarrenak eguneroko bizitzaren inguruko etsipenarekin egiten du lan: “Sinesten ez dudan iraultza bati buruz / hitz egin nahi dut”, eta kutsu errealista zabaldu da. Hirugarrenak haginlarien inguruko, pertsonaia alegorikoen inguruko pentsakizunak osatu ditu. Laugarrenak, aldiz, nitasun poetikoaren azken notiziak ematen ditu, pertsonaia kontraesankorra, mindua eta argia sortuz.

Azken kritikak

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Mikel Asurmendi

Izurria
Albert Camus

Txema Arinas

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Lisboako setioaren historia
Jose Saramago

Joannes Jauregi

Artxiboa

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Hedabideak