kritiken hemeroteka

8.091 kritika

Azken kritikak

« | »

Elvis hil zen urtean / Xabier Mendiguren E. / Elkar, 2007

Nostalgiaz eta musikaz Jon Kortazar / El País, 2007-12-24

Gazte literaturaren esparruan kokaturiko lana idatzi du Xabier Mendigurenek (Beasain, 1963) Elvis hil zen urtean titulupean. Zazpi ataletan, Jose Inazio Etxezarreta 15 urteko mutikoaren bizipenak kontatzen zaizkigu.

Lanak 1977ko uda du kontakizun nagusi. Nobelak esaten digun bezala: “Elvis hil zeneko urteaz hasi naiz hizketan, baina norberaren historian ez dago une bat edo urte bat aparte jartzerik ezta aztertzerik”. Bertan hiru mutikoz osaturiko koadrilaren bizikizunak ematen dira kontakizun.

Hasiz batera adiskidetasunari buruzko aipua aurkituko dugu, Luis Berrizbeitia poeta handiaren ahotsean definitua, eta nobelaren bukaerak ere gai bera azpimarratzen du, eta ematen du adiskidetasuna dela nobelaren gai nagusia. Horrelaxe gogoratzen du nobelaren erdi aldeko pasarte batek: “Bi haiek nire lagunak zirela, eta gauza ederra zela halako lagunak izatea. Munduko gauzarik ederrena”. Dena dela, gai aldetik ere, gehiago murgiltzen da Jose Inazioren barne bizitzan eta adiskidetasuna kanpotik ikusita balego bezala kontaturik dago, Eduk eta Roberrek duten tokia narratzailearena baino eskasagoa baita.

Mendigurenek dohain bi erakusten ditu: esku trebea narraziorako eta kontakizunerako, argumentua bizi eta arin doa erritmo nabarian. Bestetik, abilezi nagusia erabili izan du Jose Inazioren bizitza garaiko kantuekin katramilatzeko. Koadrila honen bizitza, krisiak eta pozak, entzuten ari diren musikarekin loturik daude. Aspaldi esan zuen Bernardo Atxagak gure bizitza maite genituen abestiek eratuta dagoela. Modu horretan musika protagonista nagusia da nobelan.

Dena dela narrazioan badago erakuspen ideologikoa emateko gogorik. Une batean, garbi azaltzen du narratzaileak: “Garai hartan ez baina geroztik askotan pentsatu dut arrazismoaz”. Bat batean jarraitzeko: “Itxi dezadan diskurtso ideologikoa”. Bai, irakaspena badago presente narrazioan. Sexuaren gaia ere agerian dago. Eszena horretaz denok izango dugu gure iritzia, baina uste dut oraingoan ez duela guztiz asmatu.

Azken kritikak

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Puta zikinak
Juno Mac / Molly Smith

Irati Majuelo

Hezurrezko kaiolak
Hasier Larretxea

Jon Martin-Etxebeste

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu

Mikel Asurmendi

Gari eta goroldiozko
Anari Alberdi Santesteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Winesburg, Ohio
Sherwood Anderson

Nagore Fernandez

Suite frantsesa (bertsio argitaragabea)
Irene Nemirovski

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Jon Martin-Etxebeste

Sorgin-argien ehizan
Joan Mari Irigoien

Mikel Asurmendi

Balio erantzia
Ekaitz Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Federico Garcia Lorca

Nagore Fernandez

Humanitatearen une gorenak
Aritz Galarraga

Asier Urkiza

Soniexka
Ludmila Ulitskaia

Ibon Egaña

Artxiboa

2023(e)ko urtarrila

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

Hedabideak