« Progresoaren kontraesanak aztergai | Ttakunak eta herrenak »
Anarkia hutsa / Woody Allen (Oskar Arana) / Meettok, 2007
Allenkeriak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-11-23
Woody Alienen laugarren ipuin-liburua da hau, oker ez banago. Lehendik argitaratuak zituen Cómo acabar de una vez por todas con la cultura, Sin plumas eta Perfiles. Gero eta ohikoago den bezala, eta zorioneko ere bai, aldi berean kaleratu da ia liburua gaztelaniaz eta euskaraz. Liburua gaztelaniaz kaleratu duena argitaletxe ospetsu eta ahaltsua izan denez, egunkari bateko liburuei buruzko gehigarrian ere irakurri ahal izan genituen bi ipuin: “Honela jan zuen Zaratrustak”, bata. Ezaguna eta aipatua da ipuin hori, literaturari buruz ustez idazten den tokietan. Egia da grazia duela eta irribarrea esnatzen duela Nietzscheren Zaratrusta ezagutzen duenaren baitan. Metafilosofiazko ariketa da, jakina. Ipuin horretan filosofoen dietari errepasoa ematen zaio eta ondorioa barregarria da. Jakina da zein jale txikia izan zen Nietzsche bere bizitzan, zer nolako kalteak ekarri zizkion neurriz kanpo irensteak. Bestalde, aitortu beharra dago Woody Allen forman dagoenean edozein filosoforekin neurtzeko gai dela bere armak erakutsiz: absurdoaren umorea edo umorearen absurdoa. Ez dira berdinak, ezta nahi ere. Dena dela eta eskuzabal sentitzen naizenez, ipuin baterako gaia emango diot Alleni edo nahi duenari: sukaldarien tratatu filosofikoak. Ezin esan serioak ez direnik.
Niri, gehien gustatu zaidana egiten duen kulturaren desegituraketa edo “dekonstrukzioa” izan da, modako dagoen hitza inondik inora. Berdin zaio Alma .Mahler (Abestu, Sacher Tortes, halakoa) izatea pertsonaia. Absurdoa erabiliaren kariaz egoera tamalgarrian utziko du. Baina desegituraketa horrek ere, ifrentzuan, anekdotaz haratago ez joatea galarazten dio, batzuetan. Besteetan, egoera esajeratzeagatik, surrealismora iristen da, alegia umore inteligentea egiten du, ez umorea umoreagatik, baizik eta zerbait erakusteagatik. Gauza serioek seriotasun gutxi dutela esan nahi digu.
Elkarrizketa ederki antolatuta dauka Allenek. Horren adibide “Ezusteak aztoramena eragin du Disneyri buruzko epaiketan” izenekoa. Nire lagun batek esango lukeen moduan: “Woody Allenek ez badaki elkarrizketa bat idazten, goazemak hemendik!”. Esan bezala kulturaren parodia eginez, beste kultura ere badela erakutsi nahi luke: irribarrea ezpainetan erakutsi ere, noski.
Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin
Peru Iparragirre
Mari-alderrai
Colette
Aritz Galarraga
Erreplika
Maialen Berasategi Catalan
Ibon Egaña
Hegal egiten
Eneko Bidegain
Mikel Asurmendi
Sorbatza
Markel Sanchez
Asier Urkiza
Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz
Nagore Fernandez
Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo
Amaia Alvarez Uria
Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia
Paloma Rodriguez-Miñambres
Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz
Mikel Asurmendi
Narrugorrik
Ixiar Rozas
Peru Iparragirre
Lera
Castillo Suarez
Maialen Sobrino Lopez
Hezitopia
Nora Salbotx
Joxe Aldasoro
Atzerakarga
Fermin Etxegoien
Asier Urkiza
Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea
Aritz Pardina Herrero