kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Anarkia hutsa / Woody Allen (Oskar Arana) / Meettok, 2007

Allenkeriak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-11-23

Woody Alienen laugarren ipuin-liburua da hau, oker ez banago. Lehendik argitaratuak zituen Cómo acabar de una vez por todas con la cultura, Sin plumas eta Perfiles. Gero eta ohikoago den bezala, eta zorioneko ere bai, aldi berean kaleratu da ia liburua gaztelaniaz eta euskaraz. Liburua gaztelaniaz kaleratu duena argitaletxe ospetsu eta ahaltsua izan denez, egunkari bateko liburuei buruzko gehigarrian ere irakurri ahal izan genituen bi ipuin: “Honela jan zuen Zaratrustak”, bata. Ezaguna eta aipatua da ipuin hori, literaturari buruz ustez idazten den tokietan. Egia da grazia duela eta irribarrea esnatzen duela Nietzscheren Zaratrusta ezagutzen duenaren baitan. Metafilosofiazko ariketa da, jakina. Ipuin horretan filosofoen dietari errepasoa ematen zaio eta ondorioa barregarria da. Jakina da zein jale txikia izan zen Nietzsche bere bizitzan, zer nolako kalteak ekarri zizkion neurriz kanpo irensteak. Bestalde, aitortu beharra dago Woody Allen forman dagoenean edozein filosoforekin neurtzeko gai dela bere armak erakutsiz: absurdoaren umorea edo umorearen absurdoa. Ez dira berdinak, ezta nahi ere. Dena dela eta eskuzabal sentitzen naizenez, ipuin baterako gaia emango diot Alleni edo nahi duenari: sukaldarien tratatu filosofikoak. Ezin esan serioak ez direnik.

Niri, gehien gustatu zaidana egiten duen kulturaren desegituraketa edo “dekonstrukzioa” izan da, modako dagoen hitza inondik inora. Berdin zaio Alma .Mahler (Abestu, Sacher Tortes, halakoa) izatea pertsonaia. Absurdoa erabiliaren kariaz egoera tamalgarrian utziko du. Baina desegituraketa horrek ere, ifrentzuan, anekdotaz haratago ez joatea galarazten dio, batzuetan. Besteetan, egoera esajeratzeagatik, surrealismora iristen da, alegia umore inteligentea egiten du, ez umorea umoreagatik, baizik eta zerbait erakusteagatik. Gauza serioek seriotasun gutxi dutela esan nahi digu.

Elkarrizketa ederki antolatuta dauka Allenek. Horren adibide “Ezusteak aztoramena eragin du Disneyri buruzko epaiketan” izenekoa. Nire lagun batek esango lukeen moduan: “Woody Allenek ez badaki elkarrizketa bat idazten, goazemak hemendik!”. Esan bezala kulturaren parodia eginez, beste kultura ere badela erakutsi nahi luke: irribarrea ezpainetan erakutsi ere, noski.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak