kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Eskuetan mapak / Asier Serrano / Txalaparta, 2007

Nork bere mugak onartzeko ikasi Mikel Asurmendi / Irunero, 2007-11

Eskuetan mapak nobelara iritsi aitzin, egile beraren Picassoren zaldian bide egitea gomendatzen dizut irakurle lagun hori. Izan ere, bi liburuetako narratzaileek —poesia liburuko zein nobelako narratzailea, liburuen egilea ez bada ere, Asier Serrano, hots—, biek lotura baitute, narratzaile baten zein bestearen ahotsek nolabaiteko lotura dutela, alegia.

Denok gara biktimak, denok gara baztertuak, edota denok izan gaitezke borreroak. Bizitza pasaia da, bizitza ikaspen prozesua da. Bizitza, finean eta funtsean, nork bere mugak gainditzen ikasteko prozesua eta pasaia da. Lehen aldian mugak ezagutzen ikasten dugu, bigarren batean, zailenean ziur aski, mugak onartzen ikasi beharra daukagu, geure mugak onartzen barneratzen.

Honaino, Eskuetan mapak liburua ezagutze aldera azaldu nahi nizun bidea, baita bideak berak utzi didan inpresioa ere.

Honezkero zaldia utzi duzu, Picassorena, Serranoren poesia bitartez egina, eta furgoneta hartu duzu. Hots, Eskuetan mapak nobelan barneratu zara eta mapak eskuetan bide egiteko gertu zaude.

Mapak eskuetan Eibar herrian zaude. Nobelaren protagonistak Eibarren daude. Lau lagun zahar bildu dira eta elkarrekin bizitzea erabaki dute, baita Eibarreko zulotik Bilbo handiko zulora joan ere. Zuloan izeneko musika taldearen bizipenak ezagutuko dituzu hartara.

Iragan milurteko azken hamarkadako pasadizoak aurkituko dituzu nobelan: nerabe izatetik gazte arora doan aldia, 1990ko belaunaldi berri gazteek —gazteriaren parte bat— ikastetxean, koadrilan zein musikaren arloan biziriko esperientziak narratu dizkigu idazleak.

Aitor da nobelaren protagonista. Roka lagunaren tragediak markatu du Aitorren bizitzaren norabidea, Roka lagunaren suizidioak. Adiskidetasuna eta traizioa ezagutuko ditu Aitorrek, amodioa nahiz gorrotoa. Horiek guztiak gizabanakook —baita Aitorrek ere, bistan da—, darabiltzagun gezur eta miseriekin, horiek guztiak musikaz blai eta drogaz zipriztinduta.

Musikak laguntzen ditu bizitzen eta izaten Aitor eta Zuloan taldeko partaideak. Mapak eskuetan hartuta Euskal Herrian lehenik eta Europan barrena ondoren ibiliko dira. Horixe dute taldekideek mundu petral horretatik ihes egiteko modua.

Hamarkada bateko giroa deskribatu digu egileak. Neronek modu honetara interpretatua: Zuloan-ekoek errepidetan barna ihes egitea deliberatu zuten fikziozko Euskal Herrian. Beste batzuek, Euskal Herria errealean, mendian gora ihes, iritsi nahi izan zuten itsasoa. Itsasoaren zeru-mugan Euskal Herria helburu izaki.

Euskal Herria helburu, bizitza helburu, ditugun mugak non eta zein diren ikasiko ditugunean, geure gabeziak eta arerioenak onartuko ditugunean, helduagoak eta zentzudunagoak bilakatuko gara.

Tira, horiek eta beste asko iradoki dizkit Eskuetan mapak liburuak. Zure txanda da irakurle.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak