kritiken hemeroteka

7.871 kritika

Azken kritikak

« | »

Karteroak beti deitzen du bi aldiz / James M. Cain (Xabier Olarra) / Elkar, 1985

Karteroak beti bi aldiz Mikel Antza / Susa, 1986-04

Azken aldian, nabari da euskal literatura munduan, eta batez ere argitaletxe mailan “literatura beltza” deitu eta gaizki definituriko gurdira igotzeko premia larria. Literatura beltza, literatura poliziakoa, garai dokumentatuagatik, antzuak berpizteko arriskua dago. Nahaspila horren artetik zerbait da nabari, krimena, intriga, polizia, gauza ilunak eta suspensea ageri diren produkto literarioak modan daudela. Gai horri buruz, oso oker ez banago Mikel Hernandez Abaituak argitaratu zuen artikulu interesgarriren bat.

Dena dela, Euskal Herrian horrelako zerbait landu dutenak ez dira falta (Loidi ezin ahantzia, Miranderen zera batzuk, eta batez ere Gereño eta Garate, azkenaldian maniobra komertzial baten bidez Ta marbuta gisako txitxarroak ere zaku horretara sartu nahi izan digutelarik), nahiz eta, nik dakidala, fruitu mardulik ez den ondu gurean; polizia asko eta kokagune egokirik (Bilbo) falta ez bazaigu ere.

“Literatura beltza”ren arrakasta irakurterraza eta bizia izatean datzala argi dago, eta horretan maisu iparramerikarrak agertu izan dira (Himes, Chandler, Hammet). Oraingoan, aproba eginez edo, nobela artxiezagun bat aldatu du euskarara Xabier Olarrak. Artxiezaguna behin eta berriro aipatu eta goraipatzen den nobelaren bigarren (edo hirugarren?) bertsio filmatua dela medio (Nicholson eta Jessica Lange). Horrexegatik, ziur aski, ez du merezi gehiegi nobelaren haria nondik norakoa den aipatzeak. Agian bai merezi du gertaerak ingurune ez hiritar batetan gertatzen direla azpimarratzeak, eta nobela basatia eta sexuz tindatua agertzen dela.

Itzulpenari buruz zerbait esan behar da, Olarrak lan txukuna lortu duela, hikazko formak egoki erabiliz; eta irakurtzeko orduan enbarazurik ez sortzeko moduko itzulpena dela.

Agian, liburu honek jenero horretako beste batzuei emango die bide. Ez legoke gaizki, baina beti ere, plangintza ezaren eta arrazoi literarioak alde batera uztearen arriskuen kontu izanik.

Azken kritikak

Mamu eratortzeko moduak
Juanjo Olasagarre

Asier Urkiza

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Nagore Fernandez

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Paloma Rodriguez-Miñambres

Nikole bijotzekua
Edorta Jimenez

Mikel Asurmendi

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Irati Majuelo

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Hasier Rekondo

Ogia eta zirkua
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Txema Arinas

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Igor Estankona

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Jose Luis Padron

Artxiboa

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Hedabideak