kritiken hemeroteka

7.304 kritika

Azken kritikak

« | »

Ixtorio hautatuak / Roald Dahl (Luis Berrizbeitia) / Elkar, 1996

Ipuin onak Jose Luis Otamendi / Argia, 1996-10-27

Liburuen kontrazalek ez dute beti gezurra esaten: liburu honetan badira irakurleari gogotik nekez kenduko zaizkion ipuinak. Zortzi narraziok osatzen dute liburua: zazpi ipuinek eta egilearen idazletzarako bide bihurriak azaltzen dituen narrazioak.

Dahl-i ez diot nik dohainik ukatuko, asko ditu-eta merituak. Hala ere, Luis Berrizbeitiaren itzulpena iruditzen zait argitalpen honen alderdirik jakingarriena. Gozo, doi eta gertu ematen zaigu berez arrotz zena. Horregatik bakarrik merezi du irakurtzeak. Eta euskal itzultzaile lehenen neure zerrendari izen bat erantsi diot.

Tradizio handi baten itzala nabari zaio Dahlen kondagintzari. Maisuki josten ditu tramak eta egoki jokatzen daki ezustearekin, zinismo tantak tarteko. Ikaragarri ongi marrazten ditu pertsonaiak, estereotipo biribilak tajutzen ditu, atsegina da eta zer pentsatua eman nahi du. Edozeini —eta denei— gustatzeko moduko literatura da, familia osoarentzako modukoa.

Moralista traza hartzen diot Dahl galestarrari askotan, tradizio britaniarreko beste hainbati bezala (Huxler, Orwell, Golding…). Parabola tankera dute ipuinek, egoerarik xumeena gertaera kate kontrolaezina bihurtuko da. Umeak eta gaztetxoak maiz ageri dira, beti izan dira arma baliagarri gogoeta moraletarako. Malezia dario lerro asko eta askori, eta umore krudela. Ironiak eta ohiko galtzaileen mendeku txikiak gertatzen dira giza izakeraren alderdi ilunen aringarri. Hainbat topiko eta rol hankaz gora jarriak ikusiko ditugu, baina manikeismoaren zama ere ezkutatu ezina gertatzen da. Propagandista gaixto eta irribera baten eran, hipokresiaren aurrean bakardade inoiz heroikoa eta aristokratikoa jartzen du batzuetan egileak. Hitchcock-en zinema ekarri dit behin baino gehiagotan gogora.

Ipuin sorta eder honetan, “Autostoplaria” eta “Mildenhall-eko Altxorra” iruditu zaizkit ipuinik ederrenak. Gustuak. Ia-ia Dahlen euskara adina gustatu zaizkit.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Iratxe Esparza

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Ibon Egaña

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Javier Rojo

Fake news, ez dira atzo goizekoak
Fito Rodriguez

Mikel Asurmendi

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Peru Iparragirre

Mila ezker
Garbiñe Ubeda

Aritz Galarraga

Atzerrian
Nerea Balda

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Aiora Sampedro

Artxiboa

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Hedabideak