kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Marinel zaharraren balada / S.T. Coleridge (Joseba Sarrionandia) / Pamiela, 1995

Poesia behelainotan Mikel Elorza / Argia, 1996-04-21

Britainia Handian erromantizismoaren lehen indarretakoa izandako Samuel Taylor Coleridgeren “Marinel zaharraren balada” (“The rime of the ancient mariner”) euskaratu du Joseba Sarrionandiak, Pamiela argitaletxeak eginiko edizioan.

Ezkontza batera sartzera doan gazte bati marinel zahar batek kontatutako istorioak osatzen du balada. Nola marinel zaharra berau untzi batean abiatu eta hegoalderantz joan zen, eta nola han itsas-hegaztia hil zuen eta horren ondorioz gertatu zitzaizkion penak.

Musikalitate aldetik, errimarik gabe, gal dezakeen arren —zein poesi itzulpenek ez?—, euskarazko testu ezin ederragoa paratu du durangoarrak. Bere poesigintzan beti present izan den marinel zaharraren izaera eta giroa da balada honek dagerrena. Elementu erromentiko anitzekin —tragedia, ekaitzak, patua, penitentzia…—, poema janzkia duen “istorioa”, “eleberria” kontatzen zaigu. Poemak badu indarra, adjetibazioak, musikalitateak; baina ez da pisu gugutxiagokoa istorio beraren tirada. Gainera, ohar moduan poemen aldamenean datorren sinopsiak argumentuaren deskribapen eta bestelako aklarazioak, hala jatorrizkoan zein euskarazko bertsioan eleberriago egiten du balada. Hori guztia, noski, istorioak poematan kantatzea orain berrehun urte arrotz ez zela kontuan izanik.

Balada ederra, beraz, Sarrionandiak euskara aberatsera ekarritakoa, euskara areago aberasteko asko dagiena. Analisi sakonagoetan sartu barik, gauza batek piztu baitu ene arreta: zeinen ederki lortzen duen Sarrionandiak poemari darion giroa, eguratsa euskaraz jostea eta irakurlea itsas behelaino batez inguratzea.

Liburua eta argitalpenak merezi du, aipamenik. Gustav Dore-ren ilustrazio ederrekin, testuaren argitasunean ere laguntzen dutenak, edizio elebiduna asmakizun petoa da.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak