kritiken hemeroteka

7.247 kritika

Azken kritikak

« | »

Loitzu herrian uda partean / Luis Mari Mujika / Erein, 1993

Atzo eta egun Itxaro Borda / Argia, 1994-07-24

Luis Mari Mujika lizartzatarraren lehen nobelak osatzen du, azken denbora hauetan, Euskal herrian hedatzen ari den kondakizunen Espainiako gerla zibil garaian kokatzeko joera. Zehazkiago, eta Edorta Jimenezen nobela ahantzi gabe, “Loitzu herrian uda partean” izeneko elaberriak, Ereinen eskutik, Joan Mari Irigoienen “Consummatum est” delakoaren koropilo askatze egun bera dauka: 1936ko uztailaren 18a iria.

Loitzu, dirudienez, hemengo herri txiki bat da, eta bertan bi familiaren arteko gatazka sakon bat dago, lehia moldeko zerbait, gerla zibilaren has bezperan. Iraetarren pertsonaia nagusia den Txominen bizkar lerratzen da ixtorioa, Murruatar Jenaroren boterea kolokan jarri baitu hil ala biziko desafiozko idi-proba baten karietara. Hortik hara, gorrotoa edo herra hazten da, Txominen erahilketa iragarria agitu arte, hain zuzen, soldado nazionalistak Loitzun sartzean gertatzen den nahasmenduan.

Asunek munduratu duen Txominen semea, zenbait urte berantago, kartzelan dago eta trenezko traslado batean ihes egiten saiatzen da. Eneko ere herioak harrapatzen du, herioak herriaren alde. Idazleak, kapitulu nagusien artean Enekoren zorigaitza kurtsibetan azaldu arren, erakutsi nahi digu, katea ez dela eten, baina atzo bezala egun ere heriotza dela katemutur.

Aipagarria ditake Luis Maria Mujikak nobela honetan erabiltzen duen hizkuntza: euskara xehea, zehatza, jakituna, aberatsa, larrazken usaina dakarrena agian eta aldi berean bihurria, hertsia, xauxuna, hatsartzea zilegitzen ez duena.

Hondarrean, idazle bakoitzak bere moduan eta here hitzekin, Espainiako gerla zibilari buruzko pentsamendukatzea darama. Honen krudelkeriak papereratzean egungo denborak jujatzeko bezala, eta behin berriro frogatzeko gatazkaren erroak beti berdinak direla, zuhaitzaren hostaila udaberri oroz aldatuagatik.

Azken kritikak

Basa
Miren Amuriza

Peru Iparragirre

Gailur ekaiztsuak
Emily Brontë

Amaia Alvarez Uria

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Javier Rojo

Hausturak
Jokin Muñoz

Txema Arinas

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Aiora Sampedro

Katigatu ninduzun librea nintzena
Laura Uruburu

Joannes Jauregi

Ezagutzaren matazak
Emagin

Ibai Atutxa Ordeñana

Ez erran deus
Jon Arretxe

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Idea Vilariño

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Javier Rojo

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Igor Estankona

Iraumen
Alexander Martinez Iturria

Peru Iparragirre

Amek ez dute
Katixa Agirre

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Hedabideak