kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Kapitain Frakasa / Anjel Lertxundi / Erein, 1991

Bigarrenean ziurtasunez Xabier Mendiguren Elizegi / Argia, 1991-12-29

Ni beti harritu izan nau nolako erreztasuna duen Anjel Lertxundik edozein modu eta eratako izkribuetan airoski moldatzeko, zeinahi generotan trebe eta dotore aritzeko; bera genuke, inor izatekotan, benetako luma profesionala euskal letretan, eta badirudi Anduk berak ere onartu zuela behin batez rol hori, “Tobacco days”en egunetan ofizioko idazle txukuntzat edo emanez here burua. Gero ordea, Obaba osteko sukarrak eraginda nonbait, goragoko langak ezarri zizkion bere esku abilari, zorionez, eta “Carla” izan zen saiatze horren lehen fruitua. Merezi zuen ahalegintzeak eta meritua zuen ahaleginak, baina gu beldur erdibideko zerbait atera ez ote zitzaion. Orain, berriz, bigarren emaitza dakarkigu Lertxundik, bere irakurle ugariak losintxatu barik historiara pasatzeko moduko pausoa. Eta bigarrenean asmatu duela esango nuke.

Bigarren parrafoa hasi eta “Kapitain Frakasa” hau zertaz den kontatu behar nuke, eta ez da erraza. Italia eta Frantzia arteko muga aldean negozio ilun samarretan dabilen talde bat dugu, eta talde horretan kide bat egoera nahasian. Baina garrantzitsuena, hemen, ez da kontagaia, kontaera baizik. Tonu hotza darabil, oso zehatza, miragarriro landua. “Urrutiramendua” aipatu du egileak berak, eta halako irudipena eragiten du bai. Estilistikan ere, mila asmazio eder egin ditu, hizkuntza menpean hartu, bere malgutasunaren mugetaraino behartu. Hiztegian, azkenik, inoiz baino aukera aberats eta aldi berean juxtuagoa erakusten du.

Abisu pare bat ematea ere ez da alferrik izango. Lehenengo hogei orriak gogor eta helkaitzak egiten zaizkio edonori. Gero, aldiz, aldapa latza gainditu duen karreristaren antzera, perpaus luze kateatu horiek gozatuko ditu irakurle hartara jarriak. Hori ere esan behar bait da, hots, “Kapitain Frakasa” ez dela edozein amasemerentzat egina. Atean geldi bitez, bere onerako, istorio errazen zaleak eta euskara samurraren maitaleak. Irakasleek ez bezate, arren, ikaslerik derrigortu liburu hau irakurri eta laburtzera, euskal literatura osotik uxatuko dituzte eta. Zuek ordea, Literatura —maiuskulaz orain— deitu ohi den bitxikeria urri horren biziotsu zaretenok, bazkaleku oparo eta galanta topatuko duzue berean. On egin!

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak