kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Hiru gizon bakarka / Bitoriano Gandiaga / Elkar, 1991

Leiendaren sorrera Edorta Jimenez / Argia, 1991-08-04

Liburu bat izan omen zen behin, marka guztiak hautsi zituena. Kaleratu eta urtebetegarrenean ez omen zen alerik geratzen saltokietan. Nahiz eta orduko agintariek galazota izan liburuaren zabalkundea. Eztarrietan gora egin zizkien hango poemek kantariei eta nola pelotak frontisean, halaxe jagitzen ziren entzuleengan. Bitoriano Gandiaga zen egilearen izena eta “Hiru gizon bakarka” zorioneko liburua. Euskal literaturaz apailatu diren liburuetan ere ageri da dagoeneko guzti hau. Leienda da.

Hamazazpi urte igaro dira liburu goraipatu hura argitaratu eta gero. Orain, berriro dugu eskueran, Elkar argitaletxearen bidez. Iraganaldian erabilitako aditzak orainaldira ekartzeko era dugu honetara, bada, lehen argitalpena ezagutu ez edo fotokopien bidez ezagutu genuenok. Irakurle gazteagoek liburua dastatzeko aukerarekin batera epaitzeko modua ere izango dute, zeren liburu hau epaitua izango da eta.

Gandiaga beti izan da epaitua. Oraingoan denok zuzenago eta zuhurrago ibil gaitezen edo, hitzatze ederra dakar liburuak, lehengo hitzaurrearekin batera. Han-hemenka eta tarteka-marteka Gandiagak esaten joan dena bildu eta birjosi du Joxe Azurmendik. Epilogo horrek liburu oso batek adina balio du, berez. Gauzak gordin-gordin esateko ausarkuntza izan du Gandiagak askotan. Egia mingots eta garratzak haren ahotik, entzun ditugunak edo beraren liburuetan irakurriak. Halako saldaz beteriko lapikokada berria da Azurmendik dakarkiguna. Franco hil aurreko urteetan hemen bizi zen giroaren izpilu modukoa dira Gandiagaren hitzak.

“Hiru gizon bakarka” liburua, dena dela, ez aurre eta ez atze, bera berez baliotsua. Gandiagak baino hobeto, nork du hitzen barru musika aditu eta olerkiak berezkotasunez sortu? Inork ez gurean, nik uste. Eta azal hutsa ez den musika horren azpian mamia dago, gainera. Nire epaiketak dioena da mami horrek gaurregungorako ere balio duela, zoritxarrez. Baina hobe Bitoriano bera aditzea, irakurri beharreko liburu honen bidez.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak