kritiken hemeroteka

7.243 kritika

Azken kritikak

« | »

Sixties / Josemari Velez de Mendizabal / Elkar, 1990

Prejuiziorik gabeko gogoeta erreibindikatzeko bidea Josu Landa / Argia, 1990-04-08

Duela hamar-hamabi bat urte artikulugileen boom-a izan zen euskal prentsan. Orduko aldizkariak eritzi-kronikako artikuluez josita kaleratzen ziren. Kazetaritza estandarraren nagusitasuna geroko kontua izango zen. Kronika eta gogoeta guztiz modu pertsonalizatuan batzen zituen estilo eta giro haietan abiatu zen Velez de Mendizabal idazle bezala, eta ostera begiratuta, esan liteke bera dugula ordukoetatik artikulugile bokaziozko bakarrenetakoa (ekimenari eta segidari kasu eginez gero, bederen). “Artikulugile” esan dut, eta ez entsegulari, kazetari edo zutabegile. Oso jenero berezitua bait da artikulugileena, bapatekoa bezain pretentsio motxekoa. Kultura espainiarrean badirudi filosofoek eta politikoek betetzen dutela eremu hori (prentsaren eskariak hartara bultzatuta), baina gurean praktika eskasekoa da (beharbada hemengo prentsak apenas biderik eskaintzen duelako). Josemari jenero horretako mohikanoa da, eta urte luzetan ongi koipeztutako makinaria erakusten du “Sixties” kronika-liburuan.

60. hamarkadaren kronika sentimentala egiten du Josemari Velez de Mendizabalek, gertakizunen haria bere bizikizunen arabera moldatuz baina oso lege onez, ezkutuan kartarik gorde gabe. Memoria ikaragarri onak ezezik, artxiboetako lan isilak oinarri sendoa ematen dio liburuari, bestela lekuz kanpo emango luketen zenbait gogoetari bidea errazago emanez. Horregatik ez ditu irakurleak aintzakotzat hartuko erreflexioen artean ager daitezkeen kontraesanak.

Ikusi batera, desordenatua irudi lezake liburuak. “Che”ri buruz ari delarik, jipoi galantak banatzen ditu Savater, Recalde etabarren artean. Vietnamgo gerrari buruzkoan, egileak ikaskide izandako Perturren oroimenari orrialde erdia eskaintzeko aitzaki polita aurkitzen du. Beatles-en fenomenoari buruz mintzo denean, hemengo oihartzunaren atzerapena dela eta, gaur egun ere gauza beretsua gertatzen ari dela dio, Clash edo Sex Pistolsekin oraingoan. Berdin dio arrazoia duenentz, gogoetaren tonua ez bait da batere transzendentala, ez dauka tertuliako solasak baino haragoko prententsiorik, eta horretan zintzo jokatzeak balio erantsia gaineratzen dio liburuari, eta onarpen marjena haunditu.

Entzun dut liburu honen helburua 60. hamarkada desmitifikatzea dela. Ez dut uste lortzen duenik. Beharbada aipatutako asko eta asko aurretik nahikoa desmitifikatuta zegoelako (sexu-askatasuna, 68ko maiatza, Mao, Marcuse…), agian desmitifikazioaren apostuluak diren kamalehoiei kupidagabe erasotzen dielako, edo ETA eta bere burrukari buruzko hutsunea (zein hori baino mitoago gure artean?) nabarmenegia delako. Baina, beste ezergatik baino, Che Guevara edo Beatles-i buruzko diskurtsoan, pertsonaiok egilearentzat oraindik ere mito haundiak ez ote diren eta halakotzat erreibindikatzen ez ote dituen duda sortzen bait da.

Intelektual zintzoa da Josemari Velez de Mendizabal, prejuiziorik gabekoa, eta beregandik sortutako prosak freskoa izan behar derrigorrez.

Azken kritikak

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Aiora Sampedro

Katigatu ninduzun librea nintzena
Laura Uruburu

Joannes Jauregi

Ezagutzaren matazak
Emagin

Ibai Atutxa Ordeñana

Ez erran deus
Jon Arretxe

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Idea Vilariño

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Javier Rojo

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Igor Estankona

Iraumen
Alexander Martinez Iturria

Peru Iparragirre

Amek ez dute
Katixa Agirre

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Mikel Asurmendi

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Goizalde Landabaso

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Joannes Jauregi

Leuropa
Pablo Sastre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Hedabideak