kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Sixties / Josemari Velez de Mendizabal / Elkar, 1990

Prejuiziorik gabeko gogoeta erreibindikatzeko bidea Josu Landa / Argia, 1990-04-08

Duela hamar-hamabi bat urte artikulugileen boom-a izan zen euskal prentsan. Orduko aldizkariak eritzi-kronikako artikuluez josita kaleratzen ziren. Kazetaritza estandarraren nagusitasuna geroko kontua izango zen. Kronika eta gogoeta guztiz modu pertsonalizatuan batzen zituen estilo eta giro haietan abiatu zen Velez de Mendizabal idazle bezala, eta ostera begiratuta, esan liteke bera dugula ordukoetatik artikulugile bokaziozko bakarrenetakoa (ekimenari eta segidari kasu eginez gero, bederen). “Artikulugile” esan dut, eta ez entsegulari, kazetari edo zutabegile. Oso jenero berezitua bait da artikulugileena, bapatekoa bezain pretentsio motxekoa. Kultura espainiarrean badirudi filosofoek eta politikoek betetzen dutela eremu hori (prentsaren eskariak hartara bultzatuta), baina gurean praktika eskasekoa da (beharbada hemengo prentsak apenas biderik eskaintzen duelako). Josemari jenero horretako mohikanoa da, eta urte luzetan ongi koipeztutako makinaria erakusten du “Sixties” kronika-liburuan.

60. hamarkadaren kronika sentimentala egiten du Josemari Velez de Mendizabalek, gertakizunen haria bere bizikizunen arabera moldatuz baina oso lege onez, ezkutuan kartarik gorde gabe. Memoria ikaragarri onak ezezik, artxiboetako lan isilak oinarri sendoa ematen dio liburuari, bestela lekuz kanpo emango luketen zenbait gogoetari bidea errazago emanez. Horregatik ez ditu irakurleak aintzakotzat hartuko erreflexioen artean ager daitezkeen kontraesanak.

Ikusi batera, desordenatua irudi lezake liburuak. “Che”ri buruz ari delarik, jipoi galantak banatzen ditu Savater, Recalde etabarren artean. Vietnamgo gerrari buruzkoan, egileak ikaskide izandako Perturren oroimenari orrialde erdia eskaintzeko aitzaki polita aurkitzen du. Beatles-en fenomenoari buruz mintzo denean, hemengo oihartzunaren atzerapena dela eta, gaur egun ere gauza beretsua gertatzen ari dela dio, Clash edo Sex Pistolsekin oraingoan. Berdin dio arrazoia duenentz, gogoetaren tonua ez bait da batere transzendentala, ez dauka tertuliako solasak baino haragoko prententsiorik, eta horretan zintzo jokatzeak balio erantsia gaineratzen dio liburuari, eta onarpen marjena haunditu.

Entzun dut liburu honen helburua 60. hamarkada desmitifikatzea dela. Ez dut uste lortzen duenik. Beharbada aipatutako asko eta asko aurretik nahikoa desmitifikatuta zegoelako (sexu-askatasuna, 68ko maiatza, Mao, Marcuse…), agian desmitifikazioaren apostuluak diren kamalehoiei kupidagabe erasotzen dielako, edo ETA eta bere burrukari buruzko hutsunea (zein hori baino mitoago gure artean?) nabarmenegia delako. Baina, beste ezergatik baino, Che Guevara edo Beatles-i buruzko diskurtsoan, pertsonaiok egilearentzat oraindik ere mito haundiak ez ote diren eta halakotzat erreibindikatzen ez ote dituen duda sortzen bait da.

Intelektual zintzoa da Josemari Velez de Mendizabal, prejuiziorik gabekoa, eta beregandik sortutako prosak freskoa izan behar derrigorrez.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak