kritiken hemeroteka

7.634 kritika

Azken kritikak

« | »

Heriotzaren ipurdia / Joakin Balentzia / Pamiela, 1988

Heriotzaren ipurdia Josu Landa / Argia, 1989-04-30

Berrogei urteko Iruñeko seme hau duela ez asko hasi da euskal letren saltsan murgiltzen. Batik bat han-hemenka argitaratutako artikuluen bidez eta —sorkuntza mailan— “Korrok” eta “Susa” aldizkarietako ipuin-poemak direla eta, genuen ezagun. Oraingoan libururako urratsa eman du. Bost ipuin bilduz bidenabar.

Liburuko solapan bestelakorik saldu nahi bazaigu ere, ez dirudi heriotza bost ipuinon haria denik. Horietako batzutan heriotza ageri bada ere, zail samarra da narrazioen arteko inolako batasunik aurkitzea, ez tematikorik, ez estilistikorik.

“Etxeko sutea” da gure ustez liburuko lorpenik handiena, ipuinik borobilena. Kontakizun trebea burutzen du Balentziak ipuin honetan, ipuinaren ideiarekin bat egiten du estiloak, arin eta aberatsa, betelanaren inpresioa ematen duen deus idatzi gabe. “Heriotzaren ipurdia” ere ipuin polita da, eta aurrekoan tentsio narratiboa zena oraingoan distantzia ironiko-kritikoa dugu, nahiz eta horrek ipuinari mementuko interesa kendu maiz.

Gainerako hiru ipuinei buruz (“Afrika, beldur ote haiz?”, “Gerrara joateko ordua” eta “Familia haundi bat”) ezin laudorio handirik esan. Hitz batez esateko, ez dute liburutan argitaratuak izateko mailarik ematen. Ipuinon intentzioa ez da garbi gelditzen, halakorik baldin badute behintzat. Ez dira ipuin borobilak, ez argumento aldetik, ezta hizkuntza narratibo aldetik ere. Lehenengo biak airean gelditzen dira, egileak oso urruti marka jarri eta gero ezin iritsiko balu bezala. Liburuko azken ipuina, “Familia haundi bat” benetako berri batean oinarrituta dago, eta omenaldi gisa balio badezake ere, ipuinari ustel irtendako saioa deritzogu.

Horrelakoetan susmatzen da gisa bateko literatur aldizkarien funtzioa. Aldizkariak probaleku izan daitezke, exijentzia handirik gabeko lanetarako arragoa. Baina liburua argitaratzeak beste galbaheketa suposatu behar du gaur egun euskal idazleentzat. Galbaheketa horren falta nabaritu dugu liburu honetan. Eta pena da, ipuin batzuren balioa besterenaz makalduta suertatzen bait da.

Azken kritikak

Suak pizten direnean
Mikel Soto

Irati Majuelo

Xala
Cynthia Ozick

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Ibon Egaña

Poesia, zaurien ukendu
Ainhoa Urien

Javier Rojo

Argiantza
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Arantxa Iturbe

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Nagore Fernandez

Sano erradikal
Isabel Diaz

Aiora Sampedro

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Mikel Asurmendi

Moskito
Igor Estankona

Mikel Urkixo Aierdi

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Amaia Alvarez Uria

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Hedabideak