kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Henry Bengoa Inventarium / Bernardo Atxaga / Joxemari Iturralde / Ruper Ordorika / Elkar, 1988

Henry Bengoa Inventarium Dabid Zuazalde / Argia, 1988-12-25

“Henry Bengoa Inventarium” ikuskizun audiobisual gisa jaio zen. 1986-87 urteetan eman zuten Atxaga-Iturralde-Ordorika hirukoteak, Ruperren taldeko bi musikariren laguntzarekin, euskal herrietako hiriburuetan, Durangon ere bai, eta ondoren instituto mordoxka batean, irakaskuntzako zirkuitoa aprobetxatuz.

Orain berriz, denbora puska bat pasa bada ere, Emak Bakia Baita talde izena hartu eta ikuskizun haren testua argitaratu dute, eta emanaldi osoa grabatu ere bai, ordubete pasatxo irauten duen kasetean.

Liburuak ez du aurrez aurre ikusi eta entzuten duzunak adinako indarrik, eta bati baino gehiagok erreparatuko du zuzenean entzutearen eta irakurtzearen aldea handia dela, batez ere bertako edukian benetan erreparatzerako orduan. Kontatzen denaren laburpen bat egingo dugu: Henry Bengoaren lagunek ez daukate honen berri azken bi hilabeteetan eta bere bila doaz Hamburgoko bere azken erremitera. Han ordea, ez da etxean, eta alokatutako etxearen jabeak Henry Bengoaren gauzen inventarium bat egiteko eskatzen die. Horrela, bertako objetuez aditzera eman nahi dute nolabait nolakoa den, bere egoera psikologikoaren hurbilketa, eta norekin dabilen… bere garaian Estatu alemaniarrak porrotera “kondenatu” zuen Baader-Meinhoff erakunde armatuko kideekin!

Poema errezital hutsa baino gehiago da, hari narratiboa bait dauka, eta halaber hainbat kanturen laguntza. Baina, dena den, “kutsua”, nolabait esatearren, poetikoa edo da. Testuak oso “Pott” gustokoak direla esan liteke, nabarmenki daramatela taldearen zigilua: badira hirukote egilearenak, badira Cavafis, Pessoa, Jean Cocteaurenak, badira Joseba Sarrionandia lagunarenak…

Eragin nabarmena hala ere, Atxagarena da, ez bait da alferrik izan bera gidoigilea. Gaiak, baliapideak, erretolika modu berezia, xarmantasun-ironia nahasketak, ideien aldetiko anbiguotasuna.

Testu honen azpian datzan sakoneko esanguraren kritika zorrotz bat ere izan zen, ideologi ikuspegi batetik eginda, baina gu ez gara orain ur haundi horietan sartuko. Irakurle bakoitzak eskura du liburuxka bere gustoko epaia egiteko.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak