« Hitzen kartografia | Lauaxeta berpizturik »

Hitzak eta giltzak / Iñigo Aranbarri / Alberdania, 2001

Hitza delako giltza Xabier Gantzarain / Maxixatzen, 2001-08

Iñigo Aranbarrik liburuaren aurkezpenean esan zuen bezala, hiztun bakoitzak egin behar luke hau bezalako liburu bat.

Erabiltzen ditugun hitzen espresibitateaz konturatu eta zergatik erabiltzen ditugun jakiteko. Hitzei zarata kendu. Hizkuntza bizi bat biziberritu. Ahozko komunikazioan funtsezko diren baliabideak kontuan hartu. Eta landu.

Hizkuntzari buruzko azterketak eta gogoetak aspergarriak izaten direla uste duzuenontzat, esango dizuet barre egin dudala liburu hau irakurtzen. Hiztunon gorabeherak azaltzen dira. Hitzen erabileren eta esanahien bilakaeren adibideak. Egoera arrunt bat barregarri, harrigarri edo jostagarri bihur baitezake aditz baten erabilera okerrak. Filologoz betetako herri batekoak izateko, edo agian horrexegatik, hitzen indarra egokitasunean neurtu dugu eta ez espresibitatean, eta hala gaude. Maileguen menpe, irudimenean eskas.

Urtetan zehar jasotako adibideak ekarri ditu paperera Iñigo Aranbarrik liburu hau osatzeko, eta hizkuntzari, eta hizkuntzaren erabilerari buruzko hainbat kezka azaltzen ditu oso modu berezian, gertukoa egingo zaizun modu batean. Ez da filologiako ikasleentzako liburu bat, nahiz eta filologiako ikasleek derrigorrez irakurri beharko luketen, zer egin behar ez duten ikas dezaten, adibidez. Eta ez da idazleentzako liburu bat, nahiz eta idazleek irakurriko duten. Hiztun bakoitzak irakurri beharreko liburua da, gero hiztun bakoitzak bere liburua egin dezan. Ni hasi naiz.