kritiken hemeroteka

7.243 kritika

Azken kritikak

« | »

Herria eta bidea / Luis Mari Mujika / Ediciones Vascas, 1978

“Herria eta bidea” poemaz Edertzale / Zeruko Argia, 1978-04-23

Luis Mari Mujikak eskaini ditu bi liburu nagusi poesi-arloan: Zortziko hautsiak eta Herria eta bidea. Liburu honek hartuak ditu beren agurmen-hitzak Juan Mari Lekuonaren ahotik. Orain Herria eta bideari lotuko natzaio.

Mujikaren bide berriak Nerudaren surrealismoaz eta Lorcaren zenbait teknikaz azaltzen zaizkigu. Poesia sozialaren zenbait planteamendu panfletista eta errazkor gaindu egiten da eskuartean dugun liburu berri honetan. Mujika, nere lagunaren luman, euskal tragismoak abots gori bat irabazten du. Bertan Euskal Herriaren alde odola eman duten Etxebarrietak, Zabalak, Txikik, Mendizabalek, Gardokik, etabarrek beren alegia nagusiki lortzen dute. Sinbolismoak dakarkien baliakizunak ongi aprobetxatzen dira. Horretarako bisemiak, sinestesiak, transposizioak, metafora plastikoak etab. ez dira falta.

Liburuak bere lirikotasunean oso goi eta gaurko deritzaigu. Egilearen plastizitatea basatia eta bizkorra da zenbait poemetan. Mujika oso ausarta azaltzen zaigun zenbait poesia neurtu asmatzekoan. Teknika-bideak ez dute gure literaturan, maiz, eredurik.

Bestalde, poesia neurtua berarengan erreakzio garbi bat da; gaurko abandonismoa poesia neurtuarekiko penagarria da. Poesia neurtua bide bat bakarrik da, baina bide horiek badu bere edertasuna Lizardi baterengan, Orixe eta bestetan…

Estetika aldetik poetak literatur baliakizunen ezagumen aparta adiierazten digu. Historia eta sozial-arazoak poesia honetan sintesisa aparta azaltzen digute. Poema hauetan plano onirikoak, ebokazioak, bisemia sinkronizatuak, presagioak etab. oso ongi lotuta daude. A. metaforatik B. metaforatarako bidea eta B-tik C-ra nagusiki eta etengabe egiten da.

Hitz batean, Mujikaren bidea poesia sozial klase baten prosaismoaren erreakzioa da, eta bere aburutan, Eizagirre, lehen aldiko Gandiaga, Trintxerpe, Lete baten bide sinbolistak hainbat aberatsagoak dira gure hizkuntzarentzako.

Liburu honen aportazioa geroak epaituko du, bainan ez dugu dudarik aportazio horiek nagusiak, originalak aberatsak izan direla. Liburuan gure lagunaren poemari egin diogun prologoan (“Herria eta bidea“) beste alde estetiko eta tematikoak sakonkiago azter litzateke irakurleak.

Azken kritikak

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Aiora Sampedro

Katigatu ninduzun librea nintzena
Laura Uruburu

Joannes Jauregi

Ezagutzaren matazak
Emagin

Ibai Atutxa Ordeñana

Ez erran deus
Jon Arretxe

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Idea Vilariño

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Javier Rojo

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Igor Estankona

Iraumen
Alexander Martinez Iturria

Peru Iparragirre

Amek ez dute
Katixa Agirre

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Mikel Asurmendi

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Goizalde Landabaso

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Joannes Jauregi

Leuropa
Pablo Sastre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Hedabideak