kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Uhin berri / Askoren artean / SGEP, 1969

“Uhin berri”, Juan San Martin Martin Ugalde / Zeruko Argia, 1970-01-25

Poesi sorta trinkoa hauxe.

Poesi gaztea da, ta gazteak, egiazkoa danean, zaharrak baiño ezpal gutxiago izaten du; gurea bezelako erri zaharreko gazteak ere bai, dirudienez.

Noski, Juan San Martinek ere izan du begia.

Bilduma onetan tokia arkitzeko bi ari jarri ditu: bata, kronolojikoa, olerkariak 1930-tik geroz jaioak izatea ta 1964 ingurutik asi ta onuntz ezagutu arazi diran lanak izatea, ta bestea, poesi hau era-berrikoa izatea, bai egin-bidean eta baita protesta-giroari dagokionean ere.

Ta gaurko olerkari gazteetatik 25ek baldikuntza ohiek betetzea ez da gutxi.

Orrelako aukera ziurtasun osoan egitea zailla izaten da.

Iñork ez du objetibidadearen maixu-biderik. San Martinek ere behar ba da egingo zituan utsak. Bateren bat berak aitortzen-edo du: bere asmoetan “poesla soila”‘ri eman dio tokia; abestiari ez; abesten dan poesia ez ote da poesia?, ta ez ote da protesta ta ez ote da gaztea?; behar ba da Lourdes Iriondo ta Benito Lertxundik ere sorta onetan egon behar luteke, “Ez dok amairu”‘ko abestirik gehienak berak sortuak diralako.

Nola nahi, Euskalerriko protesta-giroa ementxe dago preso; nor naik begira dezake.

Bilduma hau egin duan buruak beste asmo bat era izandu du: ahalegia, olerkari hoietako batzuek ez omen dute beiñere liburu bat argitaratzeko biderik izan; elkar bilduta egindako hauxe osatu dute; ala, bidez bakarka egiteko gai dirala erakutsi ahal izan dute.

Rikardo Arregi zanak ere zirikatu zuan argitaratzailleen piztizulo hau. Diru-irabaztaille edo erriko lankide diran erakusteko aukera ba dute; bietatik behar da, ta neurrizkoak ondo daude; baiña aitzaki onekin hura egiten ba dute, gure erriak jakingo du; gure olerkarien lanak liburuz jantzi gabe, larru gorrik, ez ditezela geratu.

Edozeiñek ba du aukera bat egiteko eskubidea, ta neronek ere egin dut bilduma onetan gogoko zaidanaren bereizte bat.

Egi beldurgea artez oso egoki esaten dutenak ba dira bilduma onetan, eta nere gogoz Gabriel Aresti (izenik gabeko olerkia), Julian Lekuona (“Hiltzaile bat bezela” ta “Eliza Pobrea”), Xabier Lete (“Bide ezkutua”), Daniel Landart (“Arratseko otoitza”) ta emakume bat: Amaya Lasa (izen gabeko olerki trinkoa) dira maixu.

Ba dira, noski, beste sakonak ere: Jose Antonio Arze, Jose Azurmendi, Martin Garin, Gixan Alfaro (naiz eta rimari lotuegia egon), Beñat Sarasola (imajinazio aberatsez ornitua gaiñera), Jose Angel Irigaray, Mikel A. Intxausti (au ere imajinazioz nabarmena), Jose Marla Agirre (metroari lotuegi iruditzen ba zait ere), Ramon Saizarbitoria ta Ibon Sarasola.

Hau berezkeri bat besterik ez da, noski.

Beste zerbait erantsi nahi nioke argitxo oneri: giro-berriko 25 olerkari gazte ohietatik 2 emakumeak dirala: Amaya Lasa ta Patxika Emarruzpe; 6 olerkari Bidasoz aruntzakoak dirala; ta 7 apaiz-prailleak eta 2 izatez utzi berriak (25-etik 9 Seminariotik pasiak, beraz).

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak