« Bi olerkari gazte munduaren orduan Azurmendi eta Lasa | Labaien jaunaren azken liburua »

Eztenkadak / Juan San Martin / Itxaropena, 1965

Eztenkadak Sinatu gabea / Zeruko Argia, 1965-10-24

Aspalditik zuan Eibar’ek euskera zabar otsa. Euskera mordoilloa aitatu ezkero, Eibar’koa ekarri oi zan platerera. Jakiña! —sarri Eibar’koa ez beste edozer zan ekartzen zana. Izan ere erri bateko izkera jakiteko, bertakoa izan bear da, ta au ederki asko erakutsi digu Juan San Martin jaunak.

Adiskide zar onek, berebiziko graziz argitaldu zigun lenbizi “ZIRIKADAK” izeneko liburu bat. Eibar’en aoz-ao kontatzen diran ateraldi ta izkirimiriak zetozkigun liburu aren orrialdetan. Erriaren umorea egoki jasoa zetorren aietan. Ori bai, eibartarrak xelebrekeri guziak plaentxitarren bizkar botatzen dituzte, ta liburu orretan Plaentxi’ko erria jartzen zaigu, onoko “euskal-baturro” erri itxurako.

Abia zan ezkero, etzitzaigun San Martin orretan gelditu. Gerora, Eibar’ko errian erabiltzen diran itz jatorren zerrenda luzea eman zigun. Andik ikasi bear izan dute askok, Eibar’ko euskera, zenbait langintza-itzetan eta tresnen izenetan, euskaldunagoa dala, beste euskal otseko erri batzuek baiño.

Ta ontan, berriro aberastu digu euskera, liburu berri baten bidez. Oraingo au KULIXKA SORTA’ko 57’garren zenbakia da ta bere izenburua “EZTENKADAK” jarri dio. Eun da irurogei ta bederatzi orrialdetan ustutzen du San Martiñ’ek bere umore giroa.

Irakurri ala, par-irria sortuko zaizu ezpaiñetara ta barrua lasaituko dezu ango irtera ta esanekin. Euskaldunok idazterakoan umorea alde batera baztartu oi degu sarritan. Naturaltasuna ito ta alako “Akademiko” aldea artzen degu ustegabean.

San Martin “Euskaltzain” da, baiña ez da “akademiko” bekozkoz agertzen. Naturaltasunez, Eibar’ko xaltxan jartzen zaitu. Erri bakoitzak bere izkera arrotzaillea bear luke gure artean. Ala obeto ezagutuko genduke gure izkuntzaren zenbait koxka ta esaera jator.

Gure zorionak San Martin adiskideari, ta liburu parreragille au zabaldu dedilla lenbailen gure sukaldetan. Gazteak, batez ere, ikasi dezatela bertan nola lan egin diteken gure euskera alde.