kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

SPrako tranbia / Unai Elorriaga / Elkar, 2001

Metaforak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-07-21

Halako batean espero ez nuen liburuarekin topo egin dut. Zentzurik onenean diot, Unai Elorriagarena nekez baino nekezago azaltzen diren liburu horietakoa baita; bitxia eta polita da. Bitxia da, bai gaiagatik (burua galtzen ari den gizon adintsu baten gorabeherak), bai trataeragatik ere, ez baita narrazio zuzen lineala, baizik eta zirkulu txikiak eginez aurrera doana. Bitxia da eta orijinala, aipatutako guztiarengatik. Aspaldi da antzeko libururik irakurtzen ez nuenik. Esan nahi dut irakurri ditudala hobeak, baita kaskarragoak ere, baina ez Unai Elorriagak idatzi duen antzekorik. Saiatzen naiz, nire oroimena honaino ekarriz, antzekorik, eta ez da bat bera ere etortzen. Elementu asko baititu barnean, idazlearen irakurketak nondik nora joan diren ulertzen lagungarri, baina ez da hori bakarrik, badago literatura klase baten barneratze prozesua, eta horrek ematen dio orijinaltasuna liburuari.

Polita da, metaforaz josirik baitago liburua; poesiaz gainezka alegia. Metafora baita poesiaren muin eta oinarri. Poesia hori ez da ulertezina, gure poesian askotan gertatzen dena bestalde, baizik eta bere osotasunean erraz harrapatzen da, eguneroko erreferentziei dagokienez.

Badakit, esperientziagatik, oso zaila dela adin batetik gorako pertsonaiak deskribatzea, areago buru ahulak direnean; gertu, oso gertu izan arren, oso zaila egiten da haiek irudikatzea, haien tokian jartzea, idazle izan nahi duen orok egin behar duena bestalde, haien barrutik idaztea hain zuzen.

Ez baitago askotan hitzik halako egoerarik zuzenean adieraziko duenik. Beraz, metaforetara jo behar, hurbilagoko azalpen bat aurkitzeko. Horrela etxera igotzeko eskailerak SP (Shisha Pangma) bihurtzen dira, izugarrizko lana baita denak igotzea.

Munduaren ikuspegi aldatua dakar halako metaforen logikak; desberdina oso. Gauzak ez dira diren bezalako, baina gutxi inporta. Irakurleak ongi ulertzen du zer esan nahi duen Unai Elorriagak.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak