kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

SPrako tranbia / Unai Elorriaga / Elkar, 2001

Metaforak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-07-21

Halako batean espero ez nuen liburuarekin topo egin dut. Zentzurik onenean diot, Unai Elorriagarena nekez baino nekezago azaltzen diren liburu horietakoa baita; bitxia eta polita da. Bitxia da, bai gaiagatik (burua galtzen ari den gizon adintsu baten gorabeherak), bai trataeragatik ere, ez baita narrazio zuzen lineala, baizik eta zirkulu txikiak eginez aurrera doana. Bitxia da eta orijinala, aipatutako guztiarengatik. Aspaldi da antzeko libururik irakurtzen ez nuenik. Esan nahi dut irakurri ditudala hobeak, baita kaskarragoak ere, baina ez Unai Elorriagak idatzi duen antzekorik. Saiatzen naiz, nire oroimena honaino ekarriz, antzekorik, eta ez da bat bera ere etortzen. Elementu asko baititu barnean, idazlearen irakurketak nondik nora joan diren ulertzen lagungarri, baina ez da hori bakarrik, badago literatura klase baten barneratze prozesua, eta horrek ematen dio orijinaltasuna liburuari.

Polita da, metaforaz josirik baitago liburua; poesiaz gainezka alegia. Metafora baita poesiaren muin eta oinarri. Poesia hori ez da ulertezina, gure poesian askotan gertatzen dena bestalde, baizik eta bere osotasunean erraz harrapatzen da, eguneroko erreferentziei dagokienez.

Badakit, esperientziagatik, oso zaila dela adin batetik gorako pertsonaiak deskribatzea, areago buru ahulak direnean; gertu, oso gertu izan arren, oso zaila egiten da haiek irudikatzea, haien tokian jartzea, idazle izan nahi duen orok egin behar duena bestalde, haien barrutik idaztea hain zuzen.

Ez baitago askotan hitzik halako egoerarik zuzenean adieraziko duenik. Beraz, metaforetara jo behar, hurbilagoko azalpen bat aurkitzeko. Horrela etxera igotzeko eskailerak SP (Shisha Pangma) bihurtzen dira, izugarrizko lana baita denak igotzea.

Munduaren ikuspegi aldatua dakar halako metaforen logikak; desberdina oso. Gauzak ez dira diren bezalako, baina gutxi inporta. Irakurleak ongi ulertzen du zer esan nahi duen Unai Elorriagak.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak