kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Koilara bete hitz / Josetxo Azkona / Alberdania, 2001

Azkonaren Koilara bete hitz Jon Kortazar / El País, 2001-07-16

Josetxo Azkonak (1953) poema liburu bitxia eman du argitara Alberdaniaren eskutik, Koilara bete hitz izenburupean.

Bitxi izanak ezaugarri bi ditu: batetik poesia eta janaria, poesia eta gastronomia batzeko ahalegina dugula, eta ideia bakarraren inguruan osaturiko liburua dugula.

Poesia eta gastronomia batzeko ahalegin honetan gogoratu beharko litzateke aspaldi batean Gabriel Zaid kritikoak erabiltzen zuela joko berbera eta kritika lanak zenbait hizkera desberdinen arabera idazten zituela, eta hala txirrindularitzaren hiztegia erabiltzen zuen idazlearen lana esfortzu handiko bazen, eta medikuntzarena idazleak bere burua nostalgiaz jota agertzen bazuen, eta medizina prospektuena idazleak zer askatu zuela iruditzen zitzaionean. Ez da berria, beraz, literatura eta beste metatestuen arteko jokoa.

Ideia bakarraren inguruko poemategiak batasunaren alde egiten dute, koherentziaren alde, ez dago horretan zalantzarik. Batzuk agertu dira egunetan gure artean taiuera berekoak. Paddy Rekaldek sexuari buruz idatzi du, Madariagak maitasunari buruzkoak eman ditu, bere liburu osoan ez bada, liburuaren sail jakinetan, behintzat, higuinaren inguruan idatzi du Gorrotok berea… Ez zaio falta arlo horretan ere ezagunik eta parekorik Azkonari bere saialdian.

Baina gai bakar bati buruzkoek poemategiaren batasunaren alde egiten badute ere, monoteman jausteko arriskuan dira eta zentzu horretan liburu osatuaren aldetik banatzen dira.

Karta antzera eratua, liburuak ingenium hutsaren jokoa dirudi eta jokoaren eta jolasaren artean mugitzen ditu atzaparrak. Seriotasuna eta irribarrea nahastuz, zentzu nagusi horren itzalak ez du irakurlea abandonatuko. Buru zorroztasuna eta buru zorotasuna batera doaz liburuan. Janariaren historia, jakia eta pertsona, oroimena eta anekdota. Baina dibertigarria bada ere, laster jokoaren legeak ageriegi geratzen direla sentitu du irakurle honek.

Eta onartu behar idazleak ahalegin handia egin duela liburua eta egitura egokitzen: Mokauak sailak liburuaren atalak banatzen ditu, eta adiera formak banaturik geratzen dira testuan. Espresaera poetikoan pilaketak (izenak, ideiak) eta kontrajarpenak (poemaren abiaburu luzea eta bukaera irtenaldi laburra) dira nagusi. Baina hor ere ahaleginak etorriaren gainetik jarri dela agertu zaio irakurleari.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak