kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Gartzelako poemak / Joseba Sarrionandia / Susa, 1992

Aipuz eta haikuz Edorta Jimenez / Euskaldunon Egunkaria, 1992-12-06

Joseba Sarrionandiaren liburuez hitz egitean norbera ere erraz jausi daiteke haren zaletasun zuloan eta aipuz bete erreseina. Hala eta guztiz ere, beharrezkotzat dut esatea “Ni ez naiz hemengoa” haretan argi utzi gura izan zigula, bada, poesia ona egiteko gaia bera ez dela nahikoa. Poesia, lehenik eta behin, hitza da eta. Hau argi utzirik, “Gartzelako poemak” tituloak adierazten duena ez da besterik liburua kartzelan idatzia eta kartzelako bizimoduaz dela, aldez aurretik har dakiokeen panfleto usain hori bakoa.

Sarrionandiak ozen aldarrikatu du beti poesia literaturgintzako baratz sakratuena dela. Baratz hori kartzelan lantzea, hori, mistikarako bidea ez ote den nago ni, jakina bait da poetaren ezaugarrietarikoa dela, tentela euliei begira legez geratu ohi dela poeta sekula ere ailegatzen ez zaion irudi horren bila. Aurkitzen duenetan berriz, hori plazerea! Bada, halako irudi miragarriak dagoz liburu honetan, hunkitu egin nautenak, eta esaldiz esaldi hartu horko poemak eta berregin, eta hara beste liburu zoragarri bat, bereak bait dira hurrengoak eta gehiago ere: “Igual hasieran ekibokatu ginen, / mundura euskaldun sortzean”.

Egia garratzak eta egoera latzak dagoz liburu honetan, noiz eta poesian, nik neuk, artifizioa eta puzkeria lar sarri antzematen ditudan honetan. Zeren, egia!, gaia ez da nahikoa, hitza den larruazala laztandu gura izaten dute gure begiek, behin poesiak irakurtzen hasiz gero.

Baina —beti bainaren bat, nahiz eta idatzi debalde— gure begiek laztantzen duten hitzezko edertasun horren azpian egiatasunezko zainik ez badago, laster egongo da poesia hori odolge hilda. Denborak esango du egungo poesiaz ere.

Sarrionandiaren odol poetikoa odolezkoa-odolezkoa da eta, badaezpada ere, literaturtzitoak ez galtzearren edo, Haiku bat edo beste idazten du. Eta hori bai, ume tentela adurra dariola legez egotea poesia perfektoaren bila egon egonean egotea da hori. Kartzelan adibidez. Edo erbestean, ihesbidez.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak