kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Ezer baino lehen / Arantxa Iturbe / Elkar, 1992

Arantxari, guziaren ondotik Patziku Perurena / Euskaldunon Egunkaria, 1992-06-19

Ezer baino lehen gauza bat esan nahi dinat. Ez hunala inori esan beharrik azkazal zikinen kontu hori. Min haundia egin zean mundu guziaren aurrean eskribitua ikusteak. Denak igoalak! Zuekin ez zegon sekretorik.

Uste dinat bizitza oso kajoi batean aise gorde litekela. Eta balkoitik behera bota nahi badun kajoia, botazan hik. Ni ez negon horren joana. Jende askok ez dizkin aintzat hartzen oroskopoak, baina nik, ezer baino lehen oroskopoa leitzen dinat goizero, barua hausteko.

Nik dakidana, hik nola esplikatu zai egon behar honek, ilusio haundia egiten zean. Umekeriak, esaten didan hik. Baina, umekeriak ahazteko garaia ere badinat oraintxe. Bederatzi urte gutisko ditun estaduan gelditzeko. Bilboko txiste batean aditua dudanez, bederatzi hilabete behar izaten omen dizkiten Donostiako emakumeek basura ateratzeko. Gogoan hartzan amak hanka egindakoan esana: “eskribitzene enun biar bezela ikasi, baña emenche uzte izuet atea dana, ta junaizela ikuste zuenen letu ta pentsatu ta geo naibazue zueke eskribittu”. Eskribitzen jakin eztare, hark hizketan ondo zekinan. Zinez esaten dinat. Min emateko.

Nik ez dinat gutxiago hartu, nere fotografiak koleziorako balio ez dinala jakinda. Hala izanda ere, zer jakin beharra zeukanan jendeak? Denuntzia sartzea merezi hunake. Baina, ez dinat sartuko, bai baitakit famosa egin nahi dunala ni bezelako gixaxo baten kontura.

Mikaela para dun, baina, mundu guziak bazekin Mikela dela. Alegrikoa. Alegria de Oria 726. Eta ez dinat sinisten, “horia” gustatzen ez zainala. Nola egin dun ba, “telefonitis” gaitzari buruzkoa? “Páginas amarillas” ikusi gabe? Zerari sartuko dion hori.

Nola dakin hik Maitek Juantxo akatu zuela? Anda, igoal bota zinan Juantxok bere burua idazlesa frustratu bat bere ondoan ezin eraman zuelako! Amajina batek bota behar zean oraindik!!

Beste gauza bat. Urteak ez ditun ederraren neskame, irudipenen ajente baizik. Gorputzaren ederra eta animaren ederra, gaitz berberaren ahizpa bixkiak ditun. Mireia eta Mariana, A aldea eta B aldea bezalaxe. Asmatutako deus ez bada inoiz berri, eder guzia hunaka parragarri!

Euririk egiten ez badu, maitasun kontuak gehiegi hunkitzen neten, nere on beharrez besteri tristura opa izateko. Painulo gorria lepoan parata inor ikusten badun: ni. Eta ez hadinala lotsatu. Etorri suelto.

Posdata: beti izan dizkinat gogoko komedia emeak eta tragedia arrak. Gauza bat erakutsi dun: gizonezko askoren komediak euskal literaturari lotsa emateko bestetako ez direla. Horregatik enamoratu zaizkin Joxan, Angel, Juan, Joxe…

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak