kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Sistema periodikoa / Primo Levi / Alberdania, 1999

Mendea laburbilduz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1999-12-31

Aitortu beharra dago. Juan Garziak dena ongi egiten du: idazle bikaina dugu (bi caña, kastizoak dioen modura). Nahiz eta batzuei halako “kanpo-eder, barren-huts” iruditu, nik bestelako iritzia dut, oso prosa ederraren jabe da. Bertsotan ez da batere kaskarra; bertso-paperetan oso trebea, inor bainoago gainera. Eta itzultzaile aparta. Sena baitu, sena. Zerbait egiten ote du gaizki Juan Garziak? Nik, egia esan, ez dakit.

Aspaldi irakurri behar nuen liburua da Primo Leviren Sistema Periodikoa. Gazteleraz irakurria nuelako, behin baino gehiagotan gainera, halako ezintasuna aurkitzen nuen liburuarekin hasteko orduan. Ez dakit zergatik, buruan oso berria nuelako edo. Gaixoaldi bati esker bukatu dut liburua. (Zenbat zor dion literaturak gaixotasunari! Irakurtzeko astia ematen du, pentsatzeko ere bai.) Oso itzulpen ona iruditu zait. Hori esanda, Juan Garziarekin kunplitu dudala uste dut. Primo Levirekin oraindik ez.

Asko eta luze hitz egin da Primo Leviri buruz. Alderdi bat baino gehiagotik gainera. Judutarra, bera; Auschwitzen egona; heriotz-zelaitik bizirik atera zen handik eta horrek, burdina goria balitz bezala, markatu zion bizitza. Kimikaria izan zen, kimika, zientzia baino gehiago, esperantza zen garaian, mundu hobearen esperantza, noski. Baina, joan zaigun XX mendearen ironia dela uste dut, mundu hobearen esperantzarako ziren gaiak mundu are txarragoaren mesedetan enplegatu zituztela, eta hala gaude, gauden moduan. Sistema Periodikoa ez da testu-bilduma soilik. Niretzat mendearen laburpena da, haren argi-ilunak ditu. Esperientzia latz baten ondorioz idatzia, esperientzia haren zantzuak ageri dira nonahi, etsiak gehienetan. Badute, hala ere, esperantza izpirik, hemendik aurrera geuk ere beharko duguna.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak