kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Sistema periodikoa / Primo Levi / Alberdania, 1999

Mendea laburbilduz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1999-12-31

Aitortu beharra dago. Juan Garziak dena ongi egiten du: idazle bikaina dugu (bi caña, kastizoak dioen modura). Nahiz eta batzuei halako “kanpo-eder, barren-huts” iruditu, nik bestelako iritzia dut, oso prosa ederraren jabe da. Bertsotan ez da batere kaskarra; bertso-paperetan oso trebea, inor bainoago gainera. Eta itzultzaile aparta. Sena baitu, sena. Zerbait egiten ote du gaizki Juan Garziak? Nik, egia esan, ez dakit.

Aspaldi irakurri behar nuen liburua da Primo Leviren Sistema Periodikoa. Gazteleraz irakurria nuelako, behin baino gehiagotan gainera, halako ezintasuna aurkitzen nuen liburuarekin hasteko orduan. Ez dakit zergatik, buruan oso berria nuelako edo. Gaixoaldi bati esker bukatu dut liburua. (Zenbat zor dion literaturak gaixotasunari! Irakurtzeko astia ematen du, pentsatzeko ere bai.) Oso itzulpen ona iruditu zait. Hori esanda, Juan Garziarekin kunplitu dudala uste dut. Primo Levirekin oraindik ez.

Asko eta luze hitz egin da Primo Leviri buruz. Alderdi bat baino gehiagotik gainera. Judutarra, bera; Auschwitzen egona; heriotz-zelaitik bizirik atera zen handik eta horrek, burdina goria balitz bezala, markatu zion bizitza. Kimikaria izan zen, kimika, zientzia baino gehiago, esperantza zen garaian, mundu hobearen esperantza, noski. Baina, joan zaigun XX mendearen ironia dela uste dut, mundu hobearen esperantzarako ziren gaiak mundu are txarragoaren mesedetan enplegatu zituztela, eta hala gaude, gauden moduan. Sistema Periodikoa ez da testu-bilduma soilik. Niretzat mendearen laburpena da, haren argi-ilunak ditu. Esperientzia latz baten ondorioz idatzia, esperientzia haren zantzuak ageri dira nonahi, etsiak gehienetan. Badute, hala ere, esperantza izpirik, hemendik aurrera geuk ere beharko duguna.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak