kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Bihotzeko mina / Janbattitt Dirassar / Elkar, 1997

Prosa gozoa Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-12-13

Ez nuen ezagutzen Janbattitti Dirassar, liburua nire eskuetara iritsi den arte. Barne-azalean ageri da haren argazkia. Ezin uka euskalduna denik, oso esango nuke, itxura batera behintzat. 1937ko otsailaren 17an Hazparnen jaioa. “Sud-Ouest” egunkarian Donibane Lohitzuneko berriemale izana. Horiek dira aipaturiko tokian agertzen diren berriak. Hegiko bordatik idatzi zuen Bihotzeko mina baino lehenago, haurtzaroko kronika omen dena. Liburu hari segida emateko asmoz idatzi du, antza denez, bigarren nobela hau, gaztaroa gaitzat hartuz, eta gazte-amodioak aipatuz bereziki.

Hizkuntza da gehien erakarri nauena. Ez gaude ohituta, salbuespenak salbu, hizkuntza naturala bezain aberatsa enztutera, edo-eta irakurtzera. Dirassarren prosa irakurri ahala, berez sortua dela konturatzen gara. Emilio Lopez Adanek hitzaurrean idazkera lañoa dela dio. Egia da sofistikazio eta erretorika handiko prosa ez dela, baina aipatutakopak aipatu, prosa ederra iruditu zait, esan beharreko guztia esaten baitu, eta grazia handiz gainera. Ez da hizkuntza pobrea, inondik ere ez.

Historia, kontatzen duena, beste kontua da. Josepek gustuko duen neska bati, minitelaren ardura duenari hain zuzen, bere gaztaroko abenturak esaten dizkio, modu orijinal batez, dena esan behar bada. Ez galdetu niri zer den minitela? Posta elektronikoa edo behar du izan. Bada, neska horrekin harremanetan jartzen da eta bere bizitzaren kronika zehatz samarra idazten hasten da. Garbi dago, minitelarena aitzakia besterik ez dela, literatura baliabide bat, idazleak hirugarren pertsona saihestu eta lehen pertsona erabili ahal iztaeko. Historiatik duen gertutasunak hala eskatuta edo, iruditzen zait. Amodio eta desamodioaren kronika da liburuak dakarrena. Emakume asko pasatuko dira pertsonaiaren ondotik, baina gutxirekin lortuko du atarramendu onik.

Literaturaren aldetik, istorioek ez dute irakurlea kilkatzeko adina indar. Inozoak dira gehienak, pertsonaia ere halakoxea baita. Goxoak ere bai, neurri handian, enpatxoa sor dezaketenak. Baina nabaria da idazteko gogoa, eta hori estimatzekoa da. Bada kontatzeko grina, eta horrek idazle baten aurrean gaudela esan nahi du. Horretaz gain, gogoeta franko dago liburuan amodioari eta bizitzari buruz. Pertsonaiak bere horretan ekartzen ditu, nahiz asko eta asko ez dituen gustukoak, edo-eta ez datozen bat duen pentsakerarekin. Prosagatik bakarrik aholkatzen dut liburua hartu eta irakurtzen hastea.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak