kritiken hemeroteka

8.091 kritika

Azken kritikak

« | »

Poema antologia / Charles Bukowski (Josu Lartategi) / Susa, 1997

Irudiaren indarra Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-06-21

Poeta bakoitzak idazten duen horren usaina darama bizi guztian; inoiz-inon gainetik kendu ezingo duena. Arropari, soin-atalei itsasten zaie, azal mintzetan sartu eta betiko geratuko da, poetaren ezaugarri. Seamus Heanyri lur usaina dario, lur beltz emankorrarena. Lizardiri sagar usaina hartu izan diot, erreginetarena, hain zuzen, dotore, fresko eta sarkorra. Eta Bukowskyri, esaterako, hiri amerikar bateko taberna xixtrin, ilunarena; alkohola eta tabakoaren sunda eza eta ezinarenarekin nahasian. Liluragarria, batzuetan; zorabiagarria, gehienetan.

Ez dut uste poeta handi hori poeta gisa oso ezaguna denik. Garai batean, modako kontuak zirela eta, gehixeago irakurriko zen, beste idazle asko, orain ahaztuak direnak, irakurtzen ziren bezala. Kerouac, Burroughs, Ginsberg… entzutetsuak ziren, istorio eta kontu diferenteak maite zituztenak haien zale ziren. Belaunaldi arazoa izango da, noski. Gurean, erreprimituen garai hurrun hartan, haize freskoari leiho zabal bat irekitzea bezalakoa zen Bukowski eta beste zenbaiten liburuak irakurtzea. Balio soziologikoa zuen haseran: irakurri behar zen irakurri behar zelako eta kito. Eta gero, balio literarioa erantsi zitzaion, kontatzen zuena baino sendoagoa izango zena azken batean: esateko modu bat, zuzena eta erretorikarik gabea.

Poesia ere halakoxea du Bukowskik, Lartategiren itzulpen polit honen bidez irakurri duguna behintzat bai: argia da, nahiz eta bertan askotan deskribatzen zaiguna iluna, zokoratua izan; ez da sentimentala. Egia esan, Bukowskik ihes egiten du sentimalismoaren topikeria guztietatik, eta batzuetan, halako lirismo printzak aurkitzen badizkiogu ere, gehiago dute zer ikusirik izaki marjinalek harengan sortzen duten lilurarekin, sentimentu zehatz, konkretu eta aitortzeko modukoren batekin baino.

Bukowskik istorioak kontatzen ditu bere poemetan ere. Horretan jarraitzaile asko izan ditu, bai Ameriketan nola gure artean. Bizitza pusketak dira, han-hemen borrokan: irudi kateatuak. Irudiak, metaforak bainoago. Hortik gutxi aurkituko du irakurleak, egia esan. Edozein momentutan gauzatuko direla dirudite irudiok, hainbestekoa baita haien indarra.

Azken kritikak

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Puta zikinak
Juno Mac / Molly Smith

Irati Majuelo

Hezurrezko kaiolak
Hasier Larretxea

Jon Martin-Etxebeste

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu

Mikel Asurmendi

Gari eta goroldiozko
Anari Alberdi Santesteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Winesburg, Ohio
Sherwood Anderson

Nagore Fernandez

Suite frantsesa (bertsio argitaragabea)
Irene Nemirovski

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Jon Martin-Etxebeste

Sorgin-argien ehizan
Joan Mari Irigoien

Mikel Asurmendi

Balio erantzia
Ekaitz Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Federico Garcia Lorca

Nagore Fernandez

Humanitatearen une gorenak
Aritz Galarraga

Asier Urkiza

Soniexka
Ludmila Ulitskaia

Ibon Egaña

Artxiboa

2023(e)ko urtarrila

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

Hedabideak