kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Bizi puskak / Juanjo Olasagarre / Susa, 1996

Txori errarien moduan Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-01-11

Badakit, ondotxo ere, jai handiak igarota, arima gorputza bezain ahuldua eta akitua geratzen dela, hainbeste jan-edanaren ondorioz. Badakit poesia ez dela jaki gozoa izaten inor ase-ase eginda eta beteta dagoenean. Egia esan, neronek ere ez dakit noiz den poesia jaki gozo eta irentsigarri. Aspaldiko garaietan, poesia gehiago irakurri ohi zenean, jaiaren partaide zen poeta. Gaur, ordea… poetak jai. Hala ere ez gaitezen hileta jotzen hasi. Poetak, oraindik ere, gertazen dita bat edo ebste; eta poesia ez da inoiz hilko. Ala bai?

Ironia apur bat aldean utzirik, Juanjo Olasagarraren liburua aipatu nahi nuke. Iaz ez zen poesia liburu asko kaleratu, baina irudipena dut kaleratutako guztiak ikuspegi berri-berrikoak ez diren arren, aintzakotzat hartzekoak direla, kalitate onekoak, alegia. Bizi puskak irakurtzean, Edgar Lee Mastersen Spoon River Anthology etorri zait akordura, egitura antzekoak direlako. Eta egitura esatean, ez dut esan nahi bata bestea bezain denik. Oso ezberdinak dira bi liburuok, bai kontatzen dutenagatik, nola doinuagatik.

Hogeitahiru pertsonaia hartzen ditu Juanjo Olasagarrek eta bakoitzari ahotsa eman ondoren, horra hor poetaren lana ondo betea, libre uzten ditu nork bere barruan gordean daukana konta dezan, eta ondorioa estimagarria da: hots eta doinu askoko poema liburua, edo Borgesek esaten zuen modura, mundu asko mundu bakarrean. Batzuetan ironia, bestetean gordintasuna, noiz edo noiz samurtasuna. Batzuetan doinu narratibo nabarmena; besteetan, doinu liriko trinkoa; elkarrizketa-zatitzat har daitezkeen pasarteak ere badaude, garden-gardenak. Batzuetan, poemak indar handia hartzen du eta hegan egiten hasi ere bai, goiko zeruan zehar; besteetan, lurraren parean ibiltzen da, haztamuka. Batzuetan hizkuntza bera ere dotorea; besteetan, apalxeagoa. Aurrealdetik zein atzealdetik hasita berdin da liburu honetan, poemek pertsonaiaren bizi-puskak baitakartzate, hitzetan zintzilik. Zailena, pertsonaia bakoitzaren larruan sartzea, bereziak baitira guztiak. Hala ere, badaude denenak eta guztionak diren gogoetak: bizitzari, amodioari, adiskidetasunari buruzkoak. Bakoitzak, ordea, bere ikuspuntua horretaz ere. Deserria, herrian bertan, hori da irudi nagusia. Inoiz inon atsedenik hartu ezin. Txori erratiena izan daiteke Juanjo Olasagarreren pertsonaiak labur eta motz definitzeko metafora.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak