kritiken hemeroteka

7.871 kritika

Azken kritikak

« | »

Bizi puskak / Juanjo Olasagarre / Susa, 1996

Txori errarien moduan Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-01-11

Badakit, ondotxo ere, jai handiak igarota, arima gorputza bezain ahuldua eta akitua geratzen dela, hainbeste jan-edanaren ondorioz. Badakit poesia ez dela jaki gozoa izaten inor ase-ase eginda eta beteta dagoenean. Egia esan, neronek ere ez dakit noiz den poesia jaki gozo eta irentsigarri. Aspaldiko garaietan, poesia gehiago irakurri ohi zenean, jaiaren partaide zen poeta. Gaur, ordea… poetak jai. Hala ere ez gaitezen hileta jotzen hasi. Poetak, oraindik ere, gertazen dita bat edo ebste; eta poesia ez da inoiz hilko. Ala bai?

Ironia apur bat aldean utzirik, Juanjo Olasagarraren liburua aipatu nahi nuke. Iaz ez zen poesia liburu asko kaleratu, baina irudipena dut kaleratutako guztiak ikuspegi berri-berrikoak ez diren arren, aintzakotzat hartzekoak direla, kalitate onekoak, alegia. Bizi puskak irakurtzean, Edgar Lee Mastersen Spoon River Anthology etorri zait akordura, egitura antzekoak direlako. Eta egitura esatean, ez dut esan nahi bata bestea bezain denik. Oso ezberdinak dira bi liburuok, bai kontatzen dutenagatik, nola doinuagatik.

Hogeitahiru pertsonaia hartzen ditu Juanjo Olasagarrek eta bakoitzari ahotsa eman ondoren, horra hor poetaren lana ondo betea, libre uzten ditu nork bere barruan gordean daukana konta dezan, eta ondorioa estimagarria da: hots eta doinu askoko poema liburua, edo Borgesek esaten zuen modura, mundu asko mundu bakarrean. Batzuetan ironia, bestetean gordintasuna, noiz edo noiz samurtasuna. Batzuetan doinu narratibo nabarmena; besteetan, doinu liriko trinkoa; elkarrizketa-zatitzat har daitezkeen pasarteak ere badaude, garden-gardenak. Batzuetan, poemak indar handia hartzen du eta hegan egiten hasi ere bai, goiko zeruan zehar; besteetan, lurraren parean ibiltzen da, haztamuka. Batzuetan hizkuntza bera ere dotorea; besteetan, apalxeagoa. Aurrealdetik zein atzealdetik hasita berdin da liburu honetan, poemek pertsonaiaren bizi-puskak baitakartzate, hitzetan zintzilik. Zailena, pertsonaia bakoitzaren larruan sartzea, bereziak baitira guztiak. Hala ere, badaude denenak eta guztionak diren gogoetak: bizitzari, amodioari, adiskidetasunari buruzkoak. Bakoitzak, ordea, bere ikuspuntua horretaz ere. Deserria, herrian bertan, hori da irudi nagusia. Inoiz inon atsedenik hartu ezin. Txori erratiena izan daiteke Juanjo Olasagarreren pertsonaiak labur eta motz definitzeko metafora.

Azken kritikak

Mamu eratortzeko moduak
Juanjo Olasagarre

Asier Urkiza

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Nagore Fernandez

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Paloma Rodriguez-Miñambres

Nikole bijotzekua
Edorta Jimenez

Mikel Asurmendi

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Irati Majuelo

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Hasier Rekondo

Ogia eta zirkua
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Txema Arinas

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Igor Estankona

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Jose Luis Padron

Artxiboa

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Hedabideak