kritiken hemeroteka

7.851 kritika

Azken kritikak

« | »

Bizitza pusketak / Jabier Muguruza / Erein, 1996

Itzal artean Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1996-12-07

Jabier Muguruzak literatura eta musika biak elkartu ditu bere bizitzan, inongo trabarik edo oztoporik gabe. Ez da oso ohikoa ez euskal kulturan ez gainerantzekoetan halako jarrera. Musikari literaturzale asko badago ere, gutxi dira musikari literaturgileak. Jabier Muguruzak hiru liburu ditu dagoeneko kalean: Sei lagun, sei sekretu (1994), Gabon Guanito (1995), gazteei bereziki zuzenduak biak, eta, Bizitza Pusketak, helduei begira idatzia.

Errelato-liburua dela esatearekin ez dugu argitzen, ezta zehazten ere liburuaren nondik norakoa; liburuak biltzen dituen zortzi testuak, gehienetan, errelatoak bainoago, ideiak baitira. Eta ideiak pertsonaia bihurtzen dira, eta aise ibili ere bai, lerroetan zehar. Alde horretatik, ez dira errelato edo ipuin tipikoak. Badute ipuinetik zerbait, pertsonaiak agertzen baitira nor bere inguruan kokatua, nor bere pentsamenduak airean, nor bere begirada lausoa bazterretan. Baina gehiago dira txinparta moduko deskripzioak, barne-mundu joria azaleratu nahi dutenak. Itzal artean bizi dira. Askotan geldirik, kanpoko-mundua nola eta zein abiadatan doan ikusten, edo sentitzen. Bai, sentitzen.

Ikus dezagun. Alberto Couso, Luisa Montes, Jorge Sanchez Moravia, Isidro Iriarte, Marthe eta Carmen, Dioni Agirre, Agustin Errazkin, Tomas Ara dira pertsonaiak. Bakoitzak izena ematen dio liburuko atal bati. Bakoitza sentimendu, ideia, desio baten isla da; ikurra, labur esanda. Horrela, Alberto Couso, monotoniarena; Luisa Montes, desolamenduarena; Jorge Sanchez Moravia, inkomunikazioarena; Isidro Iriarte, ihesaren beharrarena; Marthe eta Carmen, bakardadearen eta babesik ezarenak; Dioni Agirre, kalkulatzailearena. Esan dezadan bide batez oso ipuin polita dela, Kafkak idatzi zuenaren tankeraduna; Agusti Errazkin, sentikortasunarena. Oso parabola polita hauxe, obsesio tristeak lagun bat noraino eraman dezakeen erakusten digu idazleak, doinu samurrez idatzitako testu horretan. Azkenik, Tomas Ara, esperantzarik ezarena.

Doinua beti da bera: malenkoniatsua, gozo-mikatza, hits, iluna ez denetan. Musikak garrantzi handia du liburuan. Pertsonaiek musika dute maite: Chavela Vargas, Edith Piaf, Violeta Parra, Nick Drake… Horretan abila dugu Jabier Muguruza. Musika eta testua biak elkartzen ditu literatura egiten duenean ere.

Ezin amaitu ilustratzaileak aipatu gabe. Oso fina da haien lana, bai portadan, baita liburuaren barruan ere, pertsonaia bakoitza itzal artean erakutsiz. Islada izenpean agertzen dira haiek.

Azken kritikak

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko
Slavenka Drakulic

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak