kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Euskal ipuinen antologia bat / Iñaki Aldekoa / Alberdania, 1993

Antologia bat baino gehiago Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1993-12-04

Aspalditik ezagutzen dut Iñaki Aldekoa, eta badakit lan bat eskaintzen diotenean, buru belarri sartzen dela lan horretan, txantxetarako astirik hartu gabe. Serioa baita, bere lanean, Iñaki Aldekoa, eta goiak-beheak astinduko ditu, etsi eta erdipurdizka egindako zerbait kaleratu baino lehen. Nahiago baitu isiltasuna mediokritatea baino.

Oraingoan, euskal ipuinen antologia bat prestatu digu, eta liburua eskuartean eduki bezain pronto hitzaurrera jo dut, nire lagunak hantxe bertan dioena irakurtzeko gogoz, eta, aspaldian elkar ikusi ez dugunez, lerro hauek uzten duten tartetxoaz baliatu nahi dut pentsatzen dudana esateko, ondo hartuko duelakoan.

Antologia bat beti da antologiagilearen isla eta, nolabait esateko, ispilu. Eta hala beharko luke beti. Iñaki Aldekoak berak aipatzen du hitzaurrean, “Mapak eta istorioak” izenburupean argitaratu den horretan, kriterio bat baino gehiago dagoela antologia bat gauzatzeko orduan. Borges aipatzen du eta Txinako ez dakit nongo bibliotekako ehun milatako antologiarena. Baina Borges irakurri dugunok badakigu, hark ere, Aldekoaren antzera, gustuen eta iritzien arabera paratu zituela bizitzan zehar burututako antologiak, (haren obra osoa ez al da bada antologia bat?). Alde horretatik, ados nago, Aldekoarekin, bederen, baina badira zenbait puntu, hark aipatzen dituenak, eta aklarazio bat, gutxienez, mereziko luketenak. Honela dio antologiagileak: “Horregatik ez dugu aurkitzen gure literatura ondarean ipuin modernorik XX. mendearen bigarren zatira arte”. Baina “horregatik” horren aurretik ez dugu inongo zehaztapenik aurkitzen. Ez ditu gauzak argitzen. Ez ditu adierazten halako ondorioa ekarri zuten eragileak.

Aldekoak joera bizioso samar bat du, abstraktorik konkretura eta unibertsaletik partikularrera joatekoa, hain zuzen. Horregatik, nahiz eta orokorki ondo zehaztu eta ondo aztertzen dituen fenomenoak, batzutan galdu egiten da partikularra begien aurrean ikusten duenean. Esaterako: ondo baino hobeto adierazia datorkigu euskal ipuingintzaren nondik norakoa; errepaso ematen die idazleei eta liburuei, literatur-korronteak eta afinitateak albo bat utzi gabe, baina liburu honetan ez du irakurleak aurkituko bertan agertzen diren ipuinei buruzko inongo azterketarik, ez xumerik ez sakonik. Biribilago izango litzateke liburua, halakorik egitea ahaztu izan ez balitzaio Iñaki Aldekoa kritiko eta antologiagileari.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak