kritiken hemeroteka

7.243 kritika

Azken kritikak

« | »

Euskal ipuinen antologia bat / Iñaki Aldekoa / Alberdania, 1993

Antologia bat baino gehiago Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1993-12-04

Aspalditik ezagutzen dut Iñaki Aldekoa, eta badakit lan bat eskaintzen diotenean, buru belarri sartzen dela lan horretan, txantxetarako astirik hartu gabe. Serioa baita, bere lanean, Iñaki Aldekoa, eta goiak-beheak astinduko ditu, etsi eta erdipurdizka egindako zerbait kaleratu baino lehen. Nahiago baitu isiltasuna mediokritatea baino.

Oraingoan, euskal ipuinen antologia bat prestatu digu, eta liburua eskuartean eduki bezain pronto hitzaurrera jo dut, nire lagunak hantxe bertan dioena irakurtzeko gogoz, eta, aspaldian elkar ikusi ez dugunez, lerro hauek uzten duten tartetxoaz baliatu nahi dut pentsatzen dudana esateko, ondo hartuko duelakoan.

Antologia bat beti da antologiagilearen isla eta, nolabait esateko, ispilu. Eta hala beharko luke beti. Iñaki Aldekoak berak aipatzen du hitzaurrean, “Mapak eta istorioak” izenburupean argitaratu den horretan, kriterio bat baino gehiago dagoela antologia bat gauzatzeko orduan. Borges aipatzen du eta Txinako ez dakit nongo bibliotekako ehun milatako antologiarena. Baina Borges irakurri dugunok badakigu, hark ere, Aldekoaren antzera, gustuen eta iritzien arabera paratu zituela bizitzan zehar burututako antologiak, (haren obra osoa ez al da bada antologia bat?). Alde horretatik, ados nago, Aldekoarekin, bederen, baina badira zenbait puntu, hark aipatzen dituenak, eta aklarazio bat, gutxienez, mereziko luketenak. Honela dio antologiagileak: “Horregatik ez dugu aurkitzen gure literatura ondarean ipuin modernorik XX. mendearen bigarren zatira arte”. Baina “horregatik” horren aurretik ez dugu inongo zehaztapenik aurkitzen. Ez ditu gauzak argitzen. Ez ditu adierazten halako ondorioa ekarri zuten eragileak.

Aldekoak joera bizioso samar bat du, abstraktorik konkretura eta unibertsaletik partikularrera joatekoa, hain zuzen. Horregatik, nahiz eta orokorki ondo zehaztu eta ondo aztertzen dituen fenomenoak, batzutan galdu egiten da partikularra begien aurrean ikusten duenean. Esaterako: ondo baino hobeto adierazia datorkigu euskal ipuingintzaren nondik norakoa; errepaso ematen die idazleei eta liburuei, literatur-korronteak eta afinitateak albo bat utzi gabe, baina liburu honetan ez du irakurleak aurkituko bertan agertzen diren ipuinei buruzko inongo azterketarik, ez xumerik ez sakonik. Biribilago izango litzateke liburua, halakorik egitea ahaztu izan ez balitzaio Iñaki Aldekoa kritiko eta antologiagileari.

Azken kritikak

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Aiora Sampedro

Katigatu ninduzun librea nintzena
Laura Uruburu

Joannes Jauregi

Ezagutzaren matazak
Emagin

Ibai Atutxa Ordeñana

Ez erran deus
Jon Arretxe

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Idea Vilariño

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Javier Rojo

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Igor Estankona

Iraumen
Alexander Martinez Iturria

Peru Iparragirre

Amek ez dute
Katixa Agirre

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Mikel Asurmendi

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Goizalde Landabaso

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Joannes Jauregi

Leuropa
Pablo Sastre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Hedabideak