kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Muinoko etxea / Cesare Pavese (Koldo Biguri) / Ibaizabal, 1993

Bizitzaren zipristinak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1993-10-09

Italiera ez den beste edozein hizkuntzatan, irakurtzen badugu Cesare Paveseren liburu bat, itzulita beraz, ideia oker bat jaso genezake idazlearen balioaz, oso zaila baita Pavese itzuli eta jatorrizkoan duen indarra gordetzea. Horrexegatik da, hain zuzen, liburu hau aipagarria bezain garrantzitsua. Euskaraz ere hurbiltzen da Paveseren prosara, zeina sobrioa eta sinplea baita, baina era berean landua; ez baitago hitz bat bera ere sobera. Pavese bera ere bere prosaren antzekoa omen zen: esentzialista, hitzontziengandik urruti, esateko zuena esaten zuen justu, hitz justuekin, ez bat gehiago, ezta bat gutxiago ere.

Bizitza ere bere nobelak bezain interesgarria izan zuen. Anekdota bat kontatzea aski da idazle haren izaeraz jabetzeko. 1935.eko maiatzaren 13 atxilotu zuten, Turineko zenbait idazlerekin batera, tartean Augusto Monti, Norberto Bobbio eta Giulio Einaudi, argitaldari ospetsua azken hori. Prozesua baino lehen, hilabete batzuk kartzelan pasa behar izan zituen. Eta epaitu zutenean, ez zuen hitzik atera bere buruaren alde, emakume bat ez salatzearren, emakume harexekin baitzituen harremanak. Emakume hura askotan agertuko da Paveseren liburuetan, la donna dela voce rauca deiturapean. Bere mututasunaren ondorioz, Calabriako Brancaleonera deserriratu zuten. Hango egonaldia deskribatuko zuen geroxeago “Il Carcere (Kartzela)” izeneko nobelan. Torinora itzuli zenean, 1936an, deserriko urtea igaro ondoren, maite izan zuen emakume hura, egun batzuk lehenago ezkondu zela jakin zuen. Horrek aldatu zuen erabat bat bere bizitza. Ordurate izan zen baino bakartiago bihurtu zen, bere familiarekiko harremanak alde bat utzi zituen, behin ere abandonatuko ez zuen suizidioaren ideiarekin bizitzen hasi zen, aurrez-aurre. Urte horretako da “Lavorare Stanca” poema liburua.

Zorigabeko idazlea izan zen, baina poeta ona, sentibera, bere barnera begira egotetik kanpora begiratzera ausartu zena, bere bakardade nahia besteekiko komunikazio bihurtu nahi izan zuena.

Neurri handian autobiografikoa da liburu hau, bene-benetan jazo ziren gertakizunetan oinarritua. Torino suntsitu zutenean, Pavesek beste askok bezala hiri hori inguratzen duten muino batean bilatu zuen babesa. Liburu sakona da, aberatsa, Pavesek bertara isurierazi zuen bere pentsamentua.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak