kritiken hemeroteka

7.243 kritika

Azken kritikak

« | »

Muinoko etxea / Cesare Pavese (Koldo Biguri) / Ibaizabal, 1993

Bizitzaren zipristinak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1993-10-09

Italiera ez den beste edozein hizkuntzatan, irakurtzen badugu Cesare Paveseren liburu bat, itzulita beraz, ideia oker bat jaso genezake idazlearen balioaz, oso zaila baita Pavese itzuli eta jatorrizkoan duen indarra gordetzea. Horrexegatik da, hain zuzen, liburu hau aipagarria bezain garrantzitsua. Euskaraz ere hurbiltzen da Paveseren prosara, zeina sobrioa eta sinplea baita, baina era berean landua; ez baitago hitz bat bera ere sobera. Pavese bera ere bere prosaren antzekoa omen zen: esentzialista, hitzontziengandik urruti, esateko zuena esaten zuen justu, hitz justuekin, ez bat gehiago, ezta bat gutxiago ere.

Bizitza ere bere nobelak bezain interesgarria izan zuen. Anekdota bat kontatzea aski da idazle haren izaeraz jabetzeko. 1935.eko maiatzaren 13 atxilotu zuten, Turineko zenbait idazlerekin batera, tartean Augusto Monti, Norberto Bobbio eta Giulio Einaudi, argitaldari ospetsua azken hori. Prozesua baino lehen, hilabete batzuk kartzelan pasa behar izan zituen. Eta epaitu zutenean, ez zuen hitzik atera bere buruaren alde, emakume bat ez salatzearren, emakume harexekin baitzituen harremanak. Emakume hura askotan agertuko da Paveseren liburuetan, la donna dela voce rauca deiturapean. Bere mututasunaren ondorioz, Calabriako Brancaleonera deserriratu zuten. Hango egonaldia deskribatuko zuen geroxeago “Il Carcere (Kartzela)” izeneko nobelan. Torinora itzuli zenean, 1936an, deserriko urtea igaro ondoren, maite izan zuen emakume hura, egun batzuk lehenago ezkondu zela jakin zuen. Horrek aldatu zuen erabat bat bere bizitza. Ordurate izan zen baino bakartiago bihurtu zen, bere familiarekiko harremanak alde bat utzi zituen, behin ere abandonatuko ez zuen suizidioaren ideiarekin bizitzen hasi zen, aurrez-aurre. Urte horretako da “Lavorare Stanca” poema liburua.

Zorigabeko idazlea izan zen, baina poeta ona, sentibera, bere barnera begira egotetik kanpora begiratzera ausartu zena, bere bakardade nahia besteekiko komunikazio bihurtu nahi izan zuena.

Neurri handian autobiografikoa da liburu hau, bene-benetan jazo ziren gertakizunetan oinarritua. Torino suntsitu zutenean, Pavesek beste askok bezala hiri hori inguratzen duten muino batean bilatu zuen babesa. Liburu sakona da, aberatsa, Pavesek bertara isurierazi zuen bere pentsamentua.

Azken kritikak

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Aiora Sampedro

Katigatu ninduzun librea nintzena
Laura Uruburu

Joannes Jauregi

Ezagutzaren matazak
Emagin

Ibai Atutxa Ordeñana

Ez erran deus
Jon Arretxe

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Idea Vilariño

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Javier Rojo

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Igor Estankona

Iraumen
Alexander Martinez Iturria

Peru Iparragirre

Amek ez dute
Katixa Agirre

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Mikel Asurmendi

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Goizalde Landabaso

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Joannes Jauregi

Leuropa
Pablo Sastre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Hedabideak