« Barrutik kanpora, itzaletik argira | Narrazioaren erritmoa »

Historiarik goibelena / Ford Madox Ford (Xabier Olarra) / Igela. Iruña, 1999

Itxura hutsak Javier Rojo / El Correo, 2000-03-15

Ford Madox Ford (1873-1939) idazle britaniarraren eleberririk ezagunena plazaratu zaigu euskaraz. Gainera, euskal itzulpen honek jatorrizko izenburua berreskuratu dio (Historiarik goibelena) orain arteko edizioetan erabili zenaren ordez (“Soldadu zintzoa”). Kontu bitxia izenburuarena. Lehenengo Mundu Gerra hasi berria zelarik, argitaratzaileek pentsatu zuten halako izenburu tristeak irakurleak atzera bota zitzakeela. Gauzak honela, idazleak ironiaz beterik proposatu zuena onartu zuten haren harridurarako. Eleberrian bi bikoteren arteko harremanak kontatzen dira. Alde batetik Ashburnham senar-emazteak, ingelesak. Bestaldetik, narratzailea eta bere emaztea, amerikarrak. Guztiak aberatsak, eta Europan oporretan egotea beste zereginik ez dutela diruditenak. Narratzaileak kontatzen digu, hitz-aspertu luze batean, nolakoak izan ziren bi bikote horien harremanak bederatzi urtetan zehar. Kritiko batek hipokrita kronikoak deitu die, itxura ona gorde besterik egiten ez baitute, barrutik ustelduta egonda ere. Istorioa piska bat korapilatua da, denboran atzera eta aurrera jauzi egiten baitu, baina, edonola ere, bikain eta dotore idatzita dago. Euskal itzulpenaz berdin esan dezakegu, Xabier Olarraren lanari esker.