kritiken hemeroteka

7.502 kritika

Azken kritikak

« | »

Zakur kale / Harkaitz Zubiri / Susa, 2007

Krudelkeria Jon Kortazar / El País, 2007-07-09

Oso ipuin liburu irakurgarria eman du plazara Harkaitz Zubirik (Donostia, 1977) Zakur kale izenarekin. Esango dute kritikoek ez dugula irakurtzen baina gaur utz iezadazue dudan pena agertzen: editoreak azken solapan Zakur kale Harkaitz Canori egotzi dio: “73. Zakur kale. Harkaitz Cano” jartzen du solapan.

Agian ez da errata, agian lausengua da, beraz kritikoak bakarrik ez dira erratzen, beste batzuk ere neurri apalean baina bereak dituzte.

Lau testu labur jarri ditu Harkaitz Zubirik ipuin bildumaren hasieran eta guztiek adierazten duten zeintzuk diren kontakizunen harien bilbeak. Kainen lurrean bizi gara, lortzeko esperoan bizi gara eta esperoak betierekotzen du ordena, hobe da profetez protesta egitea, eta ezer ez da dirudiena. Lau giltza nagusi ibilbide narratiboan.

Homo homini lupus jarrera nagusiaren ordez, liburu honetan zakurra gizakiarentzat krudel lema dugu nagusi.

Aspaldi honetan, azken hilabeteetan, jo dezagun, badago euskal ipuingintzan krudelkeriaren gaia aipatzeko interesa. Bide horretan ikusten dut nik Zubiriren Zakur kale. Gizarte konplexua da gurea eta konplexutasun horretan erlazio sozialak gogorrak dira, eta ez diruditenak.

Harkaitz Zubiri gainera, trebea izan da ipuinen artean hariak sortzen: adibidez, Abegi, S.A.-ko presentzia etengabea (beste alde batetik, izena ironia hutsa da, eta ez da hori askorik aipatu behar). Eta trebea izan da, neurri berean, Hura izan da, nire ustez ipuinik asaldagarriena, lehena eta atarian jartzen.

Trebezia dago era berean ipuinetan Zubirik erabili duen eraketa narratiboan, eta baita tekniken ugaritasunean ere: pertsonaien erronda (Jarri eskela bat zure bizitzan), esaldi baten garrantzia (Kaxen barruan zer dagoen), pertsonaiak ipuin batetik bestera igarotzea, ipuina ekintzaren bukaeratik hastea (Lapurrak), ustekabea eta, azkenik, konplexutasuna batera adieraztea.

Baina, bigarrenez irakurri ditudanean ipuinok, azalaren azpian, jokoaren azpian eta trebeziaren mugetan puntu mingots batek aztoratu du irakurketa: agian, ipuinen baten bukaera xumeak (Jarri eskela bat zure bizitzari), ekintzaren jarraipen aldaketa gabekoak…

Zer esana oso argi izan du egileak eta uste dut oso argi adierazten duela, eta ipuin zoragarriak idatzi dituela, baina beste askotan formulak gainditu du nire irakurketa eta teknikaren nagusitasuna begi bistakoegia ikusi dut.

Azken kritikak

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak