kritiken hemeroteka

7.243 kritika

Azken kritikak

« | »

Kaxa huts bat / Beñat Sarasola / Susa, 2007

Ironiazko begiratu kritikoa Patxi Sarriegi / Deia, 2007-06-22

Aditu, editore eta irakasle askoren esana da gazteek poesia gutxi irakurri eta idazten dutela, poesiaren irakurzaletasuna bultzatzeko koska libratzea ez dela erraza izaten. Euskaraz aukera berria da Susa argitaletxeak eskaini berri duena, egile gazte baten eskutik gainera. Aurreneko poesia liburua duen arren, Beñat Sarasola donostiarra ezusteko atsegina suertatu zaigu bere Kaxa huts bat liburuan isuritako poesiekin.

Lehenik eta behin, bere interes propioak ederki jorratzen dituelako, sinesgarritasunez, metaliteratura eta metahizkuntzaz ari delarik. Bere baitatik ari da poeta. Bigarrenik, etengabe sumatzen zaion kritikarako joera ezin zintzoagoa egiteagatik, bere inguruko errealitatea interpretatzeko egarri da sortzailea, eta horretarako ironia eta umorea erabiltzen ditu bere nahierara, gaiak hartaraturik.

Hartzaileari zuzenduko zaio zorroztasunez idazle gaztea, 23 urte dituen arren eszeptizismoa agertuko du zenbaitetan, esate baterako Aberriaren inguruko poesia lanetan. Egilearen kezkak gaurko gaiekin uztartuta agertuko dira orduan, garaiko belaunaldi berrien ispilu gardena bihurtzeraino. “Gure belaunaldiak ez du deus balio… utopia eta ideologiek ez dute lekurik gaur egun… gure belaunaldiak ez du diktadurarik ezagutu, ez dugu demokrazia besterik bizi izan, gure belaunaldiak erreklamazio orriak ditu eskura bere kexak bideratzeko…”

Erromantizismotik ihesi, kritikarako joera nabari zaio poetari, ironia baliabide poetiko bikaina bihurtzen du langintza horretan. Poesiaren zeregina bere egiten du, irakurlearengan eragiteko poesia egin nahi du, iradokizun ugari lagun. Horretarako, hitzen hautaketa erabakigarria egiten du, ez nolanahikoa, ez da edozeinekin konformatzen… irakurlea kolpatu nahi balu bezala.

Kaxa huts bat ostu du Beñat Sarasola donostiarrak bere lehenengo libururako. “Osten dira ametsak, amoranteak, imintzioak, liburuak, banketxeak, futbol partidak…” dio halako batean poetak. Badu, izan ere, tonu narratiboarekin batera kontaketa hutsetik harantzago joateko nahia, lerro artean estilo ulerterrazean idatzi eta bere ideiei ñabardura kolokialagoa emateko borondatea. Orduan, irakurlea harrapatuta daukalarik, tonu kritikoagoa erabiliko du pentsalariak, poeta zer da ba bestela?

Mezuak erraztasunez agertuko zaizkio, sormena eta artea komunikaziorako tresna bihurtua duelarik. Sintaxia errazeko poesia bigarren zentzuetan murgildua emango du orduan, egitura hertsi eta korapilatsuetatik ihesi hizkuntza poetikoa ia testu narratiboa bihurtzeraino. Horixe Sarasolaren berezitasuna.

Gogoetaz, bizipenez hustutako kaxa da liburua. Hutsik dagoelarik betetzen joango dena irakurlearen baitan. Kontaketak batzuetan, iritziak besteetan… Sarasolaren estraineko emaitza da bere ibilbide literario-poetikoan: ez makala horregatik! Liburu freskoa da ideietan, egituretan, plazaratzen dituen kontraesanetan… autoreak bizi izandakoen ispilu. Eta gaztetasunaren osagarri, izaera kritiko ironiatsua, horixe Sarasolaren ekarpena: “Ezin izan dugu etxetik alde egin, komuna hippie batera joan. Gure gurasoek ulertu egin nahi izan gaituzte… gure bandora pasa dira… Gure belaunaldiko inor ez da eromenez, gosez akabatuko… ez dugu katekesirik egin, ezin izan gara apaizen kontra oldartu…”

Nork dio poesia irakurtzea zaila eta korapilatsua dela? Prosa poetikoaren, kritika poetikoaren indarra deskubritzen laguntzen du egileak Kaxa huts batean. Irakurleak, liburua irakurri ahala, laster beteko duena.

Azken kritikak

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Aiora Sampedro

Katigatu ninduzun librea nintzena
Laura Uruburu

Joannes Jauregi

Ezagutzaren matazak
Emagin

Ibai Atutxa Ordeñana

Ez erran deus
Jon Arretxe

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Idea Vilariño

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Javier Rojo

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Igor Estankona

Iraumen
Alexander Martinez Iturria

Peru Iparragirre

Amek ez dute
Katixa Agirre

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Mikel Asurmendi

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Goizalde Landabaso

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Joannes Jauregi

Leuropa
Pablo Sastre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Hedabideak