kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

31 baioneta / Aitziber Etxeberria / Erein, 2007

Historiaren hausturak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-06-08

Historia literaturaren oinarri izan daitekeen moduan, literatura ez daiteke historiaren oinarri izan. Literatura literaturaren oinarri izan daiteke, alegia hitzaren oinarri. Historiak, orokorrean harturik, denboraren kronika egin nahi du; baina badira kronika horretan sartzen ez diren, sar ez daitezkeen, gizon-emakumeak. Historia, izan ere, ez da narrazio, ez da gizon-emakume guztien kontaera; irabazleena izan ohi da, gehienetan. Literatura, ordea, hurbil daiteke, historia ez bezala, gizon-emakume sinpleengana, eta haien denbora beregana dezake, bere eginez. Literaturak historiaren historia egiten du, bera zuzenduz batzuetan, berari gizatasuna emanez besteetan.

Aitziber Etxeberriaren liburu honetan historiak berebiziko garrantzia du, baina ez da berez oinarrizko. Iraganean kokatuta dagoen narrazioa da, eta historia antzoki baino ez zaio: eszenategi. Donostian frantsesak daude, Napoleonen soldaduak. Ingelesak eta portugaldarrak, espainolekin batera, hiriaren aurka datoz. Hori da historiaren ingurua, historiak dituen mugak, hauts ez daitezkeen mugak. Baina nobela Grazianaren eta Beatrizen bizitzen narrazioa ere bada, eta Françoisena, eta Donostiako harresien barrutian bizi diren biztanleena. Denek dute, denok dugun bezala, iragan bat; baina Beatrizena ezkutuan dago, eta Françoisena are ezkutuago. Narrazioaren logikari jarraiki, Beatriz eta François elkartu egingo dira, halako batean, eta topaketa horrek libratuko du historia bere haritik.

Nobela entretenigarria da; arazo handirik sortzen ez duen horietakoa. Ezagunak diren kontuen artean ezezagunak zaizkigunak tartekatzeak irudimena lerroz lerro eramaten du, gehiegi desbideratu gabe, hegan jarri gabe. Grazia du testuak, arintasuna dario; eta, jeneroko eleberria denez, misterioa argitzea da testuaren helburua, baina ez bat-batean, poliki-poliki baizik, suspenseari ahalik eta luzeen eutsiz. Amaiera arte ez du irakurleak jakingo zer dagoen ezkutatuta, baina amaiera baino lehenago argituz joango dira zenbait sekretu, pertsonaiekin zerikusia dutenak.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak